Bezoek aan museum 'Naturalis' op dinsdag 27 oktober 1998

Op dinsdag 27 oktober 1998 ben ik met tante Janny naar het museum Naturalis geweest. Op woensdag 28 oktober 1998 schreef ik het volgende: 'Gistermiddag kwam Janny rond twee uur bij me langs. We zijn naar Naturalis gereden, waar we tot rond 5 uur bleven. Echt een leuk museum. Het regende wel buiten. In de folder 'Leiden museumstad' staat dat de archiefstukken in het Leids gemeente-archief teruggaan tot 1290. Wind en regen vandaag. In museum 'Naturalis' een reuzenlintworm gezien.' In de folder van Naturalis staat het volgende te lezen: 'Onze planeet en het leven erop vormen een samenhangend systeem dat zich voortdurend ontwikkelt. De werking van dit 'systeem aarde' is het kernthema van de permanente exposities in Naturalis. De tentoonstellingen Natuurtheater en Oerparade laten de verscheidenheid aan huidige en vroegere levensvormen op en verschijningsvormen van de aarde zien. De tentoonstellingen Aarde, Leven en Ecosystemen tonen hoe de processen functioneren, die hebben geleid tot die enorme natuurlijke verscheidenheid.'

Ons bezoek aan Berlijn in juli 1988

In juli 1988 bezochten we Berlijn, zowel West- als Oost-Berlijn. Op zaterdag 23 juli 1988 schreef ik het volgende in mijn dagboek: 'Vanavond dan in Berlijn aangekomen. Dat heeft nogal wat voeten in de aarde gehad. We kwamen eerst aan in de Machnowerstrasse, op een verkeerd adres. Er waren namelijk twee Machnowerstrassen. Later zijn we toen goed gereden. Rond acht uur waren we op het juiste adres. De mensen hadden een briefje bevestigd op de kamers of nee, aan de deur buiten. We zijn naderhand weggegaan. Maar dat kwam ons duur te staan.Toen maar bij een pizzeria iets gaan gebruiken. Ma en Pa cappucino, John en ik cola en ook nog eens allen ijs en pizza's. Ondertussen hadden we tijd om de kaart van Berlijn te bestuderen. Iemand erbij gehaald, maar uiteindelijk kwamen we er niet uit. Mensen toen aangehouden. Een vrouw ging de bril halen van de man die ons naar de Machnowerstrasse zou brengen. De vrouw ging ook mee. Ze hadden een dure, witte mercedes. We hadden een vermoeiende reis achter de rug. Grensposten voor de Westberlijnse grens.'

De nineties; jaren van economische voorspoed

De jaren negentig waren jaren van economische groei en bloei, juist ook door de opkomst van computer en internet. Het waren de jaren van het laatste kabinet Lubbers (1989-1994) en de Paarse kabinetten (1994-2002) onder leiding van premier Kok. De Sovjet-Unie viel in 1991 uit elkaar en Clinton werd in 1993 President van de Verenigde Staten,het waren jaren van een ongekende economische bloei en de aandelenbeurzen gingen sky high. Er heerste optimisme, Nelson Mandela kwam vrij en de apartheid in Zuid-Afrika werd afgeschaft.Toch waren er ook schaduwzijden aanwijsbaar in dit decennium. Soms waren jongeren nog wat stuurloos en vertwijfeld. Dit werd onder meer weerspiegeld in de muziek van Kurt Cobain en de band Nirvana. In 1994 pleegde deze zanger zelfmoord.De oorlog in Joegoslavie eiste zijn tol en Nederland beleefde het drama van Srebrenica in 1995. Er was soms sprake van toenemend geweld en verloedering. Verder was er begin jaren negentig de Golfoorlog na de inval van Irak in Koeweit in 1990. Maar over het algemeen ging het ons ook in persoonlijk opzicht goed. In 1990 bezochten onze ouders Kreta, gevolgd door Tunesie in 1993, Turkije in 1995 en Griekenland in 1996 en 1997. Dramatisch en traumatisch was het overlijden van onze lieve moeder op 27 november 1997, het einde van een gelukkig tijdperk.

Het eiland Kos

Bezochten onze vader Arie van den Bos en Cock Jansen het eiland Kos nog in september vorig jaar, in september 1997 waren Arie en Leny van den Bos op het Griekse eiland. Zij brachten toen een boekje voor me mee, waaraan ik het volgende ontleen: 'De belangrijkste oudheden van de stad Kos zijn: het opgravingsgebied bij de haven dat zich bijna over de helft van het oostelijk nederzettingsgebied uitstrekt, de westelijke zone, de centrale zone en de oostelijke zone, naar het oosten van de stad met het kasteel. De oude binnenstad was 4 km lang, zoals de Duitse archeoloog R. Herzog en de archeoloog op Kos, Zaraftis, na opgravingen die ze in 1900 uitvoerden, konden vaststellen. Verschillende muurresten die later gevonden werden, bevestigden dit. De Stoa uit de 4e of 3e eeuw v. Chr. Dit is misschien wel het oudste gebouw dat bij de opgravingen werd blootgelegd. Nu zijn er 5 opnieuw geplaatste zuilen en zoals men veronderstelt bestonden deze uit 5 in elkaar overgaande ruimten die steunden op de oude muur. Hier werd het kleine standbeeld van de aan een boom hangende Marsias gevonden. De sage vertelt ons dat Marsias bestraft werd omdat hij met de god Apollo wilde concurreren en wedijveren in de muziek. '

Huwelijk van Arie en Leny van den Bos op 29 augustus 1963

Vandaag, vrijdag 29 augustus 2008, is het precies 45 jaar geleden dat onze beide ouders Arie (1945-2007) en Leny (1944-1997) van den Bos in het huwelijksbootje stapten. Dat gebeurde op 29 augustus 1963. Vandaag willen we stilstaan bij dit feit en hun beider leven gedenken. Het is diep triest dat hun leven maar zo kort duurde. Ze zijn 34 jaar samen geweest. Het tweede huwelijk van Arie van den Bos met Cock Jansen heeft slechts ruim drie jaar geduurd. In februari 2004 huwden zij. Zij mochten zo'n 9 jaar samen zijn. Het is overigens ook 45 jaar geleden dat Ds. Martin Luther King zijn beroemde rede 'I have a dream' hield. Gisteren is Barack Obama tot eerste zwarte presidentskandidaat op de democratische Conventie uitgeroepen. Komt de droom van King nu echt uit en gaan blank en zwart in Amerika nu samen verenigd verder? Misschien gloort er hoop aan de einder.

De aardbeving in Limburg op 13 april 1992

Het was op 13 april 1992 dat er een aardbeving in Limburg plaatshad. Ik schreef die dag: 'Maandag 13 april 1992. Vier uur in de middag. Toen ik vanmorgen om 8 uur naar het nieuws luisterde, hoorde ik dat Limburg was opgeschrikt door een aardbeving (5,5 op de schaal van Richter). Het schoot door me heen dat John in Limburg was. Om een uur kwam hij thuis. Mensen raakten soms gewond, mensen kregen hartinfarcten en huizen raakten ontzet. Het was de zwaarste aardbeving sinds 1756 in ons land. In 1932 was de laatste hevige beving, maar die van vandaag (van vannacht tien voor half vier) was zwaarder. John nam een vlaai mee uit Limburg. In de zomer van 1975 kampeerden wij met het gezin op een camping in het Zuidlimburgse Slenaken, een prachtige omgeving. Pa zei toen altijd, kijkend over het heuvellandschap:' Wat een panorama's!'

Het amfitheater van Pula

Op 27 juli 1979 bezochten we het amfitheater of de Romeinse arena van Pula. Pula ligt in de zuidelijke punt van het schiereiland Istrie aan de Adriatische Zee. De plaats is al meer dan 3000 jaar oud. Het amfitheater is de qua grootte zesde bewaard gebleven arena uit de Romeinse tijd. Pula heette toen Pietas Julia en later vanaf 40 v. Chr. werd het Colonia Julia Polentia Herculanea genoemd. Het amfitheater dateert uit de periode 30- 14 v. Chr. en heeft 23000 zitplaatsen. Ook in 1988 werd het nog door ons bezocht tijdens onze laatste vakantie daar in Istrie destijds. Het amfitheater was bedoeld voor gladiatorengevechten en mensen -later ook de eerste christenen- werden er voor de wilde dieren geworpen. Pula werd in 177 v. Chr. door de Romeinen veroverd op de Histriers, een aldaar wonende stam. In het jaar 404 werden de gladiatorengevechten verboden en werd de arena een marktterrein.

Vakantie in Portoroz 1982

Op 24 juli 1982 schreef ik het volgende: 'We zijn van plan naar een dokter te gaan met John. John heeft gisteravond enorm gehoest en ook vannacht en vanochtend hield dit hoesten aan.We gaan daarom wel weer naar het rode kruis-gebouw in Lucija. Het is vandaag weer strandweer en we zullen dus naar het strand gaan. Vanavond gaan we waarschijnlijk weer uit eten. Heer Rudi en mevrouw Pikel gaan nog om de paar dagen naar het graf van hun overleden man en vrouw in Piran. In 1978 ben ik eens met Jelka, Martin en John naar het graf geweest van dhr. Pikel. Ze gaf de bloemen water en plaatste nieuwe bloemen. Er branden ook kaarsjes op het graf. Vanmiddag zijn we met John eerst naar het rode kruis-gebouw geweest. Daar stuurde een vrouw ons door naar een 'toeristische arts' naast het grote Palace Hotel, waar we eerst nog een poosje moesten wachten. We waren al tamelijk laat en daardoor konden we geen parkeerplaats vinden.'

Voorouder Suus en Tim had VOC-verleden

Tenminste een voorouder van Suus en Tim had een VOC-verleden. De rond 1683 geboren Jan van den Eijkel is in de jaren 1701-1708 als jong- of lichtmatroos in dienst geweest van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC). Op 21 december 1701 vertrok hij met het schip de 'Venhuizen' vanaf Texel via Kaap de Goede Hoop naar Batavia, waar het schip op 5 september 1702 aankwam. Kapitein op het schip was een zekere Dirk de Reus. Van 6 juni 1702 tot 25 juni 1702 verbleef Jan bij Kaap de Goede Hoop, de in 1652 door Jan van Riebeeck gestichte Kaapkolonie.Jan van den Eijkel moet vrij jong geweest zijn, hij had nog geen ervaring als matroos bij de uitreis in 1701. Het schip de 'Venhuizen' was in 1697 gebouwd op de werf in Enkhuizen en was een zogeheten 'fluitschip'. Het was van 1697 tot 1711 in gebruik bij de VOC. Het laadvermogen bedroeg 250 ton. Het leven aan boord van een VOC-schip was geen pretje, maar het leven als zodanig was voor het gewone volk in die tijd niet gemakkelijk. Armoede en avontuur moet de jonge Jan van den Eijkel destijds gedreven hebben zich aan te melden als matroos. 's Ochtends kreeg hij gortepap, van water gemaakt, 's middags stonden bonen, erwten of rijst op het menu, soms met gezoute stokvis of spek geserveerd. 's Avonds was er niet meer dan jenever en wat resten van de middagmaaltijd, aangevuld soms met scheepsbeschuit en kaas. Op 10 november 1707 vertrok Jan dan met het schip de Ijsselmonde uit Batavia om op 18 september 1708 weer in Holland aan te meren. Van 30 januari 1708 tot 23 april 1708 verbleef hij dan weer in de Kaapkolonie. Op 4 november van hetzelfde jaar huwde hij met Stijntje Corsdr. van der Boom.

De troonswisseling op woensdag 30 april 1980

Op 30 april 1980 besteeg prinses Beatrix de troon. Ik schreef die dag het volgende in mijn dagboek: Op deze historische en gedenkwaardige dag wil ik u iets schrijven. Vanmorgen stond ik om ongeveer 7 uur op. Ik ben me toen gaan wassen en om 8 uur was ik beneden. Ik heb toen naar de radio geluisterd. Alles in het teken staande van de troonsafstand. Om tien uur vanmorgen zagen wij, mijn moeder, broer en ik de abdicatieplechtigheid met Koningin Juliana. Beelden hiervan heb ik opgenomen op videoband. Daarna verschenen om 11 uur ex-Koningin Juliana, die toen prinses Juliana heette en Koningin Beatrix op het balkon. Er werd een rookbom afgestoken, maar de daders zijn door de politie gearresteerd. Na de uitzending sprak eerste minister Van Agt tot het Nederlandse volk. Vanmiddag kijk ik naar de inhuldiging. Nu, om ongeveer half een, luister ik naar de radio, naar een historisch overzicht van de regeringsperiode van Koningin Juliana.

Bezoek aan paleis Het Loo en de Apenheul op 14 augustus 1985

Op woensdag 14 augustus 1985 bezochten Ma, Pa, John en ik de Apenheul in Apeldoorn en het paleis het Loo, tot de dood van Wilhelmina in 1962 haar woning. Tot 1975 heeft prinses Margriet er met haar gezin gewoond. Om kwart voor vijf die 14e augustus vertrokken we uit het restaurantje aan de westzijde van het paleis. Toen begon het te regenen en te waaien. Het was gewoon niet voorstelbaar hoe hard het waaide en regende. Takken kwamen reeds naar beneden in het laantje dat naar het paleis liep. We zijn toen gaan schuilen onder een afdakje, maar inmiddels liep het al tegen kwart over vijf. Pa en John zijn toen de auto gaan halen. Ze waren door en door nat. Maar we konden toen wel koers naar huis zetten. We waren die ochtend reeds van huis vertrokken. Tegen half elf vertrokken we naar Apeldoorn via de snelweg rond Amsterdam. Eenmaal bij Apeldoorn aangekomen ontdekten we een plattegrond. Daarop lazen John, Pa en ik af waar het park lag en waar Het Loo was. Maar eerst dus naar het park Berg en Bos: De Apenheul. Een mooi park waar de aapjes voor een deel vrij rondlopen en waarvan ik er nog een paar op de foto heb gezet. Rond de klok van half een kwamen we bij de Apenheul aan, terwijl we rond kwart over drie het Loo betraden. Ook daar maakte ik nog enige foto's en we kochten bij de entree een boekje. Eerst bezochten we de stallen, we zagen een trapauto die prins Claus voor zijn zoon had gemaakt, tevens jachtwagens van Willem III en prins Hendrik, verscheidene sledes enz. Daarna liepen we naar het paleis en betraden we eerst de rechtervleugel.

De Grieks-Romeinse opgraving van Ampurias

Op 9 juli 1981 bezochten wij de Grieks-Romeinse opgraving van Ampurias of Emporion.Ampurias is gelegen in Catalonie,aan de golf van Rosas aan de Spaanse Costa Brava. De opgraving daar bestaat uit de Griekse stad Neapolis en de Romeinse stad Ampurias. Er is een haven en er is het Monografisch Museum. De opgraving is een van de belangrijkste op het Iberisch schiereiland. De opgravingen begonnen in 1908. De opgravingen van de Romeinse stad waren in 1981 nog in volle gang- deze stad werd in de 2e en 1e eeuw v. Chr. gesticht, maar de oorsprong van de Griekse voorloper van de stad gaat nog verder terug, zeker tot 600 v. Chr. Die 9e juli 1981 vertrokken we om tien uur 's ochtends vanuit Rosas langs Castello d' Empurias via St. Pedro Pescador en Armentera naar de ruine van Ampurias. Eerst konden we het niet vinden omdat de bewegwijzering niet helemaal voldeed, maar uiteindelijk bereikten we het zeer mooi gelegen Ampurias, waar we een gids kochten en toegangsgeld (110 pesetas) betaalden. We hebben er nog wat gefilmd en ook hebben we de zeer interessante collectie archeologische vondsten in het museum bekeken. We zagen onder meer het beeld van de god Asklepios, het mozaiek met de voorstelling van het offer van Iphigeneia, tal van gereedschappen, olielampjes, Griekse mozaieken en de ruines van het oude Emporion.

Suzanna van Rooijen (1859-1932)

In het jaar waarin Charles Darwin zijn 'The origin of species' publiceerde en de petroleumlamp werd geintroduceerd werd zij geboren: Suzanna van Rooijen. Op 12 december 1859 zag de latere vrouw van Denijs van den Bos (1859-1913) het levenslicht. De zakelijk ingestelde Suzanna was de dochter van Jacobus van Rooijen en Petronella van der Keur. Op 30 november 1881 is ze met Denijs gehuwd en zo rond de eeuwwisseling heeft ze een tijdlang een water- en vuurwinkel met haar man gedreven. Zoals gezegd had ze zakelijke kwaliteiten, dat moest ook wel want in 1913 werd ze vroegtijdig weduwe, stond ze er met de kinderen alleen voor en moest ze het hoofd boven water zien te houden. Haar kinderen waren: Jannetje Isabella(1882-1886), Pieternelletje (1884), Marie (1886), Jans (1888), Jacobus (1895), Denijs (1896-1966) en Abraham (1900). De laatste jaren van haar leven sleet ze in de Leidse Cathrijnestraat, waar ze een klein huisje bewoonde. Volgens de ons ter ore gekomen informatie zou ze 3 1/2 jaar ziek zijn geweest voordat ze op 6 december 1932, 6 dagen voor haar 73 e verjaardag kwam te overlijden. Voor het onderhoud van haar grafsteen op Rhijnhof werd in de jaren dertig jaarlijks fl 1,30 door haar dochter Jans betaald. Er zijn portretfoto's van haar bewaard gebleven. Een foto uit omstreeks 1906- naar ik vermoed-, een foto ter gelegenheid van haar 25-jarig huwelijk met Denijs genomen, toont ons haar in donkere kleding. Ze moet toen ongeveer 46 zijn geweest.

De familie Bourdeauducq; waar kwam zij vandaan?

Waar kwam de familie Bourdonduc vandaan? Waar ligt haar oorsprong? Daarover is nog geen definitief uitsluitsel te geven. Vast staat wel dat in de regio waar zij later -rond 1600- te vinden was, het gebied rond Valenciennes (Douchy)in Henegouwen, de naamgeving zo tussen 1200 en 1300 op gang kwam. Maar juist uit de periode tussen 1200 en 1600 is ons nog niet zo heel veel bekend over de Henegouwse familie Bourdonduc of Bourdeaud'hui. Een zekere Jozef Bourdeaud'hui weet ons te melden dat vele dragers van de familienaam Bourdeaud'hui uit de streek rond Valenciennes kwamen.Op het eind van de 16e eeuw kwam Peronne Bourdeaud'hui in Frasnes terecht.Maar heeft de familie in de jaren 1200-1600 ook in de regio Valenciennes gewoond?Dat is niet zeker. Zo goed als de familie na 1600 de wijk naar Leiden heeft genomen, is het ook best mogelijk dat ze in de periode daarvoor evengoed naar verschillende plaatsen kan zijn uitgewaaierd. Daarover is ons vooralsnog niets bekend. Voor wat betreft de 16e eeuw mogen we misschien wel stellen dat de familie in of rond Valenciennes heeft gewoond. Valenciennes was rond 1560 een broeiplaats van het calvinisme. In 1562 brak hier het eerste gewelddadige verzet uit tegen de geloofsvervolging in de Nederlanden. Op de 'journee des mal brules' werden enkele tot de brandstapel veroordeelde protestanten door een volksmassa bevrijd. De beeldenstorm bereikte Valenciennes op 24 augustus 1566. Daarna kwam de stad dan weer in handen van de Spanjaarden, dan weer in handen van de opstandelingen. In 1572 werd de stad veroverd door Lodewijk van Nassau, maar in augustus opnieuw onderworpen door de hertog van Alva. Het ligt voor de hand aan te nemen dat de familie vatbaar was voor de calvinistische leer en ook weinig van de Spaanse dwingelandij moest weten. In 1577 trokken de Spaanse troepen zich uit de streek terug. Rond 1600 is in Douchy Jacques Bourdonduc geboren,tot nog toe de oudst bekende voorvader van de latere familie Van den Bos.

Jannetje Isabella van Heusden (1819-ca. 1893)

We vervolgen vandaag weer onze reis door de tijd en beginnen in 1819 als op 16 januari van dat jaar Jannetje Isabella van Heusden wordt geboren. Zij was de dochter van Willem van Heusden en Jannetje Isabella van Klaveren. Op 18 december 1837 gaat ze in ondertrouw met de in 1814 geboren Jan van den Bos en nog geen maand later, op 11 januari 1838, huwt ze met hem. Jannetje Isabella krijgt maar liefst 10 kinderen. Maria kwam in 1839 ter wereld en werd vernoemd naar haar in 1827 overleden grootmoeder Maria Taverne. De jaren 1840 waren revolutionaire jaren en het gezin Van den Bos beleefde toen ook weer bewogen momenten. Op zondag 21 november 1841 baarde Jannetje een dood kind. En op zaterdag 31 december 1842 schonk Jannetje Isabella het leven aan een zoon,Jan van den Bos. Ook dat leven duurde maar kort. Op 22 februari 1843 overleed het kind, 's nachts om drie uur in de woning aan de Leidse Vestestraat. Het was een zware tijd voor Jannetje Isabella en haar man Jan van den Bos. Maar op 22 juni 1844 kon Jannetje dan toch het leven schenken aan een gezonde dochter: Jannetje Isabella. Op 1 februari 1847 kwam zoon Jan ter wereld. In de jaren 1850-1859 kwamen nog eens vier kinderen ter wereld: Willem Frederik in 1850, Johannes Franciscus in 1852, Frederik in 1855 en Denijs in 1859. Maar Johannes Franciscus overleed, zeven jaar oud , op 11 oktober 1859, een maand voor de geboorte van zijn broertje Denijs op 12 november 1859. In 1862 werd jongste zus Elizabeth geboren. In 1867 overleed Jannetjes echtgenoot Jan. In 1871 woont Jannetje aan de Waartgracht en het is waarschijnlijk dat ze op 27 oktober 1893 is overleden, 74 jaar oud.

Familiegeschiedenis en het ontrukken van levens aan de vergetelheid

Het je bezig houden met genealogie en familiegeschiedenis is populair in Nederland. Duizenden mensen hebben inmiddels de gang naar het Centraal Bureau voor Genealogie aan het Haagse Prins Willem-Alexanderhof gemaakt en zijn zich gaan verdiepen in familie- en stamboomkunde. Ook ikzelf werd met name na het overlijden van grootvader Denijs van den Bos in 1988 gegrepen door de belangstelling voor genealogie. Al eerder, aan het eind van de jaren zeventig was ik begonnen met het vastleggen en registreren van familieverhalen om zo een begin te maken met de optekening van de familiegeschiedenis. Marijke Hilhorst, publiciste op dit terrein, heeft pas een boek geschreven: 'Hoe schrijf ik een familiegeschiedenis'. Ze geeft daarin aan dat foto-albums en liedjes herinneringen kunnen oproepen en vergeten verhalen kunnen laten opborrelen. Dit heb ik pas nog ervaren tijdens een recent bezoek aan de zuster van mijn oma: Rie Laman-Schaft. Eerst had ik de stamboom als leidraad voor het interview genomen, maar later bij het zien van de vele familiefoto's en familiekiekjes kwamen de verhalen pas echt los. Ook het liedje'Marietje was een kleine meid' bracht tante Rie in herinnering. Marijke Hilhorst geeft in een interview in het programma De ochtenden van 25 juni j.l. aan dat voor gewone, niet adellijke mensen de bronnen beperkt zijn. Vaak loop je bij het schrijven van een familiegeschiedenis al rond 1900 vast, omdat er dan -verder terug in de tijd-gewoon geen extra bronnen naast de doop-, trouw- en begraafgegevens voorhanden zijn. Dit geldt ook voor de familie Van den Bos. De oudst overgeleverde mondelinge informatie gaat wat onze familie betreft tot ca. 1880 terug.Het zijn de verhalen over tante Pietje die in 1884 geboren werd. Uit de tijd ervoor zijn ook geen schriftelijke bronnen uit familiebezit voorhanden zoals brieven, dagboeken of andere ego-documenten. Onze voorouders waren in het begin van de 19e eeuw vaak nog analfabeet en dus niet in staat een letter op papier te krijgen. Voor het schrijven van een gedegen familiegeschiedenis is meer bronnenmateriaal nodig en daar ontbreekt het nu juist aan. Dit beperkt me -merk ik - ook bij het schrijven van de levensbeschrijvingen van de 'Vrouwen Van den Bos'. Ook hier blijf ik vaak steken in dorre jaartallen van geboorte, huwelijk en overlijden, gewoonweg omdat we niets weten over bijvoorbeeld de karaktertrekken van deze voorouders, niet weten wat er van dag tot dag en van jaar tot jaar gebeurde in hun leven. Meer weten we gelukkig over de levens van onze ouders en grootouders, maar ook daar geldt dat ik hierbij nog net op tijd was. Het was namelijk de uitvinding van de videocamera (wij kregen er in 1982 een) die ons in staat stelde interviews vast te leggen. Ook de taperecorder bewees ons wat dit betreft goede diensten. Zelf houd ik sinds 1975 een dagboek bij, in het begin nog fragmentarisch, later meer uitgebreid, maar soms ook met wisselende plichtsbetrachting. Dat het leven van Suus en Tim vanaf hun vroegste jaren zo uitgebreid is en wordt vastgelegd is een unicum in de familiegeschiedenis Van den Bos. Toekomstige generaties zullen daar bij de bestudering van het verleden alleen maar profijt van hebben!

Maria Taverne (1774-1827)

Het was vrij zacht voor de tijd van het jaar. De thermometer wees op die 21e december 1827 7 graden aan. De wind kwam overheersend uit het zuid-westen. Het was half bewolkt en er viel een enkele bui. Maria Taverne overleed op die decemberdag in 1827, precies 180 jaar voordat haar achter-achterkleinkind Arie van den Bos op 62-jarige leeftijd heen zou gaan. Maria Taverne was de vrouw van de in 1770 geboren Jan van den Bos. Ze huwde in mei 1797 met hem. Zelf was ze in 1774 geboren en ze werd dus ook maar zo'n 53 jaar oud. Maria was een tijdlang als spinster werkzaam. Breed heeft ze het met Jan niet gehad. Maria kreeg wel 12 kinderen, maar velen overleden voortijdig: Adriana (1797), Anna(1798), Willem (1800), Jan (1801), Jan Hendrik (1803), Hendrik (1805-voor 1807)en Jan Willem Frederik (1805-1808), Adriana (1806-1807), Elizabeth (1808), Lena (1810-1812), Adriana (1812-1813), Jan (1814-1867). Maria van den Bos-Taverne overleed in het Caecilia gasthuis in Leiden.

Jannetje Velling

En weer wil ik u mee terug nemen naar de 18e eeuw. Dit keer naar de Patriottentijd. Want het was op 6 februari 1784 dat de op 6 september 1744 gedoopte Jan van den Bos voor de tweede keer in ondertrouw ging. Dit keer met Jannetje Velling. Van Jannetje is ons helaas ook niet zeer veel bekend. Ze had een zuster Geertruij, dat is wel zeker. Verder een schoonmoeder die Elisabeth Stephanis heettte. Jannetje was eerder gehuwd geweest met Pieter Zierkzee, maar net als de eerste vrouw van Jan van den Bos, was ook hij vrij jong overleden. Jannetje kreeg geen kinderen met Jan. Hoe oud ze is geworden blijft vooralsnog ook in nevelen gehuld. Zo moeten we ons ook wat Jannetje betreft tevreden stellen met de informatie die ons over de tijd waarin ze leefde uit de algemene geschiedenis bekend is. In 1784, het jaar van haar huwelijk met Jan, werd de hertog van Brunswijk gedwongen het land te verlaten. Bekend werd toen dat hij nog steeds heimelijk de raadgever was van stadhouder Willem V. Het was diezelfde Willem V die dat jaar twee olifanten cadeau kreeg uit Ceylon. En verder overleed op 31 juli 1784 de Franse schrijver en filosoof Dennis Diderot, de man van de Franse Verlichting.

Verloving Arie van den Bos en Lena Dieuwertje Bavelaar op 23 juni 1963

Bijna was de datum aan me voorbij gegaan, maar afgelopen 23 juni 2008 was het precies 45 jaar geleden dat Arie en Leny van den Bos zich verloofden. Dit gebeurde op 23 juni 1963 in de Trompstraat. Joke Overdijk, een vriendin van Leny, hielp in de keuken met de hapjes en de drankjes. President Kennedy arriveerde die zondag in Keulen voor een 10-daagse reis door West-Europa. Op 26 juni 1963, vandaag precies 45 jaar geleden, hield hij zijn befaamd geworden rede in West-Berlijn. Hij sprak onder meer de volgende woorden:' I am proud to come to this city as the guest of your distinguished Mayor, who has symbolized throughout the world the fighting spirit of West-Berlin. And I am proud to visit the Federal Republic with your distinguished Chancellor who for so many years has committed Germany to democracy and freedom and progress. '

Adriaantje van der Velden (1736-ca. 1784)

Adriaantje van der Velden werd in 1736 geboren als dochter van Jan van der Velden en Susanna (Sijntje) van Goeijen. Ze werd op 5 december 1736 gedoopt. Adriaantje was de eerste vrouw van de in 1744 geboren Jan van den Bos. Op 8 maart 1766 ging ze met hem in ondertrouw en later dat jaar huwde ze met hem. In de navolgende jaren, tot haar overlijden rond 1784, kreeg ze maar liefst acht kinderen met Jan: Lena (1767), Jan (1770), Santje(1772), Hannes (1774), Lijsje (1776), Adriana (1779), Abraham (1781) en Catharina (1783). Adriaantje is ongeveer 47 jaar geworden. Ze was ongeveer 8 jaar ouder dan haar man Jan. Onbekend is waaraan Adriaantje is overleden, maar kraamvrouwenkoorts kan een oorzaak zijn geweest. Het is goed denkbaar dat ze bij de geboorte van haar jongste dochter Catharina in 1783 is overleden. Zeker is dit niet.