De jaren 1840

Vandaag gaan we weer terug in de tijd. We gaan naar de jaren 40 van de 19e eeuw. Dat decennium begon met de inhuldiging van koning Willem II op 28 november 1840. Willem II had die nacht slecht geslapen. Het was ijzig koud die dag. De in 1814 geboren Jan van den Bos (1814-1867) was 26 jaar toen koning Willem II werd ingehuldigd. Jan had een ovaal aangezicht, een rond voorhoofd, blauwe ogen , een ronde kin en bruin haar. Jan had al een dochter Maria, in mei 1839 geboren. Er zouden in de loop van de jaren 1840 meer kinderen volgen.

De jaren 20

De twintiger jaren waren over het algemeen voorspoedige jaren. In Duitsland werden het gouden jaren genoemd, al gold dit met name voor de periode 1924-1929. Er werd gefeest, de moraal werd losser en Berlijn was een levendige metropool in deze tijd. Gustav Stresemann, de Duitse minister van buitenlandse zaken zorgde voor meer ontspannen verhoudingen in de internationale politiek. Onze grootvader Denijs van den Bos, op 12 maart 1918 geboren, werd in 1923 5 jaar oud en op 12 maart 1928 10 jaar. Hij zat toen op de lagere school. De radio kwam op als fenomeen in deze jaren. De massacommunicatie deed zijn intrede. Ook het bioscoopbezoek nam toe.

Grootouders Van den Bos 70 jaar geleden gehuwd

Morgen is het 70 jaar geleden dat grootouders Van den Bos in het huwelijk traden. Dat gebeurde op 5 augustus 1942. Het is morgen ook 50 jaar geleden dat Marilyn Monroe overleed. Historische dag dus morgen. Grootouders Van den Bos huwden op die 5e augustus 1942 al vroeg in de morgen. later op de dag woonden ze een voorstelling bij van een conferencier. Dat alles dus 70 jaar geleden.

Slenaken kampt met overstromingen

Het Zuid-Limburgse dorp Slenaken heeft te maken gehad met overstromingen. Belangrijke dorpsstraten stonden blank nadat het riviertje De Gulp buiten zijn oevers was getreden. In 1975 vierden we onze vakantie in Slenaken. We bezochten toen ook Maastricht, het drielandenpunt en Spa in België.

Tom Erich en mr Acker Bilk

Onze moeder Leny sprak veel over muziek. Soms noemde ze dan ook de namen van Tom Erich en mr Ackermans Bilk. Tom Erich was in de jaren 50 een beroemd Nederlands pianist. Ik heb de muziek zojuist op YouTube beluisterd. Het ontroerde me. Even moest ik weer aan onze lieve moeder denken. Wat jammer dat ze er niet meer is.

Europa slaapwandelt richting catastrofe

Europa slaapwandelt richting een catastrofe. Dat zegt een vooraanstaande denktank. Als de sterke Europese landen niet meer schuld op zich nemen, staat Europa een catastrofe te wachten die zijn weerga niet kent. Dat las ik vandaag in het nieuws. Wordt vervolgd. Zorgelijke tijden.

Nederland valt aan

vanavond is op Nederland 2 om 20.50 uur het programma Nederland valt aan te zien, over de eerste politionele actie die vandaag precies 65 jaar geleden begon. Maartje van Weegen presenteert het historische nieuwsprogramma en veel vermaarde oud-verslaggevers werken er aan mee. Kijken dus vanavond naar Nederland 2.

Programma Hollandse zaken over Indië

Het programma Hollandse zaken gaat vanavond over de excessen in Indië gedurende de jaren 1945-1949. Door twee opgedoken foto's is deze zaak weer volop in het nieuws. Hueting, de man die in 1969 in het programma Achter het Nieuws de excessen naar buiten bracht, is vanavond ook in het programma te zien en te horen. Kijken dus vanavond naar het discussieprogramma.

Silvana schenkt leven aan gezonde dochter Yela

Gisteravond heeft Silvana het leven geschonken aan een gezonde dochter. Yela is rond half elf gisteravond geboren. De bevalling was zwaar maar is goed verlopen. Suus en Tim zijn nu oom en tante geworden. we feliciteren Silvana en Simon met hun ouderschap. Ook Brigitte gefeliciteerd evenals de rest van de familie!

Foto's standrechtelijke executie Indië opgedoken

Er zijn foto's van een standrechtelijke executie in Nederlands-Indië opgedoken. De foto's zijn genomen door een inmiddels overleden voormalig soldaat in Indië. Hij was er voor zijn nummer tijdens de politionele acties in 1947 en 1948.De discussie over de excessen laait weer op in Nederland nu de eerste foto's van excessen zijn opgedoken. Wordt vervolgd.

De financiële crises

De huidige financiële crisis staat niet op zichzelf. Ook in het verleden deden zich financieel-economische crises voor. In 1816,1825,1836,1847,1857,1866,1873,1890,1907,1921,1929 en 1937 waren er financiële crises. Een aantal van die crises mondden uit in economische depressies. Zo was er vanaf 1873 tot 1896 een grote depressie. Maar de periode van 1929 tot 1939 was toch wel uniek te noemen. In de jaren 1840 was er ook een depressie in Europa.

Het jaar 1914

Paul Krugman vindt dat de Europese leiders de lessen van 1914 niet mogen vergeten. Publicist Angell kwam in 1910 met zijn boek The great Illusion. Hij stipuleerde daarin dat oorlog achterhaald was. We eten allemaal wat er 4 jaar later gebeurde. De eerste Wereldoorlog was een feit. Het vooruitzicht op een catastrofe is geen garantie dat landen er alles aan doen die af te wenden, aldus Krugman, Nobelprijswinnaar economie in 2008.

Het jaar 1931

De huidige crisis heeft schrikbarende gelijkenissen met de crisis van de jaren 30. Dat is ook de mening van vooraanstaande wetenschappers als Roubini, Krugman en Ferguson. Het huidige jaar 2012 vertoont zelfs zeer veel gelijkenis met de gebeurtenissen uit 1931 toen de Oostenrijkse bank Creditanatalt omviel en een bankencrisis het gevolg was. Dat bracht uiteindelijk de nazi's in Duitsland aan de macht. In mei 1931 slaagde Creditanstalt er niet in de verliezen te dekken. Een lening van de Bank of England voorkwam de totale ineenstorting van het Oostenrijkse bankenstelsel maar toen was er al een politieke crisis in Oostenrijk ontstaan. Het totale Middeneuropese stelsel van financiering werd inmiddels in twijfel getrokken. Ook Duitsland raakte er nu in betrokken.

De huwelijksjaren

Volgend jaar is het 50 jaar geleden dat Aad en Leny van den Bos in het huwelijk traden. In het najaar van 1962 leerden zij elkaar op het werk kennen. Toen onze moeder Leny op 27 november 1997 overleed, had het huwelijk 34 jaar geduurd. Denijs van den Bos (1918-1988) en Jansje Schaft (1919-2007) mochten 45 jaar gehuwd zijn. Zij huwden op 5 augustus 1942. In maart 1988 kwam onze grootvader te overlijden. Ook Geertruida Nievaart (1899-1992) en Denijs van den Bos (1896-1966) waren lang bij elkaar. In 1917 huwden zij. In oktober 1965 waren ze 48 jaar getrouwd. In 1881 huwden Denijs van den Bos (1859-1913) en Suzanna van Royen. Zij waren dus 31 jaar samen. Jan van den Bos (1814-1867) huwde op 11 januari 1838 met Jannetje Isabella van Heusden. Zij waren 29 jaar samen. Het in 1797 gesloten huwelijk tussen Jan van den Bos en Maria Taverne kwam bij het overlijden van Maria op 21 december 1827 tot een einde. Zij waren 30 jaar getrouwd.

Nieuw onderzoek naar geweld in Indië 1945-1949

Piet Kamphuis, Gert Oostindie en Marjan Schwegman pleiten voor nieuw onderzoek naar het geweld in Indië in de jaren 1945-1949. We moeten volgens hen willen begrijpen wat voor soort oorlog daar werd gevoerd en waarom en hoe mensen ertoe werden gebracht wreedheden (excessen) te begaan,aldus een bericht in de Volkskrant eerder deze week. Het bloedbad van Rawagedeh is een voorbeeld van die excessen. Koos van den Bos, broer van onze in 1988 overleden grootvader Denijs van den Bos, vocht in de naoorlogse periode ook in Indië. Volgende maand zendt de NTR een documentaire uit over de eerste politionele actie uit 1947. Er zijn onder meer kleurenbeelden van te zien.

Berlijn negeert de lessen van de jaren 30

Van verschillende zijde wordt momenteel gewaarschuwd dat Berlijn de lessen van de jaren 30 veronachtzaamd. Berlijn lijkt meer oog te hebben voor de les van 1923 (hyperinflatie) dan voor de les van 1933 toen de Duitse democratie teloorging. En voor die onder meer door Nouriel Roubini gedane waarschuwing in de Financial Times vorige week, valt wat te zeggen. Zo resulteerde de bankencrisis van 1931 direct in de opmars van de nazi's en het aan de macht komen van Adolf Hitler. Duidelijk moet zijn dat een financieel-economische crisis vaak hand in hand gaat met een politieke crisis en in het ergste geval dus met een crisis van de democratie. Weimar laat zien hoe dit destijds is gegaan en die les moeten we ook nu weer meer dan ter harte nemen.

De jaren 50

Vandaag wil ik weer eens met u terug naar de jaren 50 van de vorige eeuw. Hoe kunnen we deze jaren het beste kenschetsen? Waren ze wel zo saai en braaf zoals vaak wordt beweerd? Anton Zijderveld, emeritus hoogleraar sociologie, vindt van niet,zoals hij in een artikel in de Volkskrant schreef deze week. Zo gistte en borrelde het bijvoorbeeld in de cultuur in de jaren 50,aldus Zijderveld. Mulisch, Reve en Hermans kwamen op. Zij hadden kritiek op de verzuilde samenleving. Er was experimentele poëzie en wat te denken van de Cobra-groep in de schilderkunst? Onderhuids was dus in die zo verzuilde jaren 50 al iets van de latere revolutionaire jaren 60 merkbaar.

De crisis

De voormalige minister van buitenlandse zaken van Duitsland, Joschka Fischer (1998-2005), heeft beweerd dat Europa met kerosine blust. Volgens hem staat Europa aan de afgrond en zal het hier de komende maanden in vallen als niet Duitsland en Frankrijk samen het stuur omgooien en de moed hebben een fiscale en politieke unie van de eurolanden in het leven te roepen. Als de euro klapt zal ook de EU met de gemeenschappelijke markt klappen en een wereldwijde economische crisis veroorzaken zoals de nu levende generaties nog niet eerder hebben meegemaakt.

De oliecrisis 1973

Het jaar 1973 was een bijzonder jaar. In dat jaar brak de Jom Kippuroorlog uit met een oliecrisis als gevolg. Het was het jaar dat onze overgrootmoeder Elizabeth Schaft-van Welzen kwam te overlijden en Janny en Ed in het huwelijk traden, volgend jaar 40 jaar geleden. Het kabinet Den Uyl trad aan in mei 1973. In oktober 1973 valt een aantal buurlanden van Israël dat land binnen. Nederland heeft hechte banden met Israël en Nederland wordt door de Arabieren daarom gestraft met een olieboycot. Benzine kwam op de bon. Volgens Den Uyl was de oliecrisis echter eigenlijk meer een dollarcrisis.

De jaren 1810

Vandaag keren we terug naar de jaren 10 van de 19e eeuw. We kijken naar de algemene geschiedenis van die tijd en naar hoe het de familie Van den Bos in die jaren is vergaan. Wat weten we van de algemene en vaderlandse geschiedenis? Op 2 december 1813 wordt Willem I aangesteld als soeverein vorst van de Nederlanden. De winters zijn erg koud in dit decennium. Het jaar 1816 wordt ook wel het jaar zonder zomer genoemd. De familie Van den Bos maakt die zomer met zeer lage temperaturen ook mee. Er valt in 1816 sneeuw in de zomer. In 1817 is er hongeroproer in veel steden, veroorzaakt door de misoogsten dat jaar. in Rotterdam komt het tot plunderingen van winkels. Begin 1813 verhuisde het echtpaar Jan en Maria van den Bos na het overlijden van dochter Lena in december 1812 van de Uiterstegracht naar de Kraaierstraat. Op vrijdag 14 oktober 1814 werd zoon Jan in het pand aan de Kraaierstraat geboren. Jan kwam om 9 uur ,s avonds ter wereld.