De familie Van den Bos en de jaren 1720

Vandaag wil ik u mee terug nemen naar de jaren 1720. Wat gebeurde er in de wereld in deze jaren en hoe beleefde de familie Van den Bos dit decennium van de 18e eeuw? Het was de tijd van het tweede stadhouderloos tijdperk in Holland. De beurs in Rotterdam beleefde in 1720 een scherpe koersval. In 1722 werd Paaseiland ontdekt door Jacob Roggeveen, de oudkatholieke kerk ontstaat in april 1723 en op Goede vrijdag 1729 wordt in de Thomaskerk in Leipzig de Matthaeuspassion van Bach voor het eerst uitgevoerd. Isaac Newton overlijdt in 1727. In 1724 hertrouwt de in 1700 geboren Jan van den Bos met een zekere Sara van der Starre. Het is het tweede huwelijk van Jan. In oktober 1719 was hij eerder in ondertrouw gegaan met Anna Thijsse. Uit dat eerste huwelijk werd in 1723 Jacobus van den Bos geboren. Uit het tweede huwelijk werd in 1725 een tweede Jacobus geboren. Op 26 oktober 1727 wordt Sara van den Bos gedoopt. Tussen 1720 en 1730 zijn er geen oorlogen in Europa. Het is een vreedzaam decennium.

Geertruida van den Bos-Nievaart over haar schooltijd

In 1990 sprak onze overgrootmoeder ook uitvoerig over haar schooltijd en jeugd. Zo vertelde ze onder meer dat ze les had gekregen van een zekere meester Breumer en dat ze op school werkte met een lei en een griffel. Omdat ze vaak ziek was, ging ze vaak halve dagen naar school en moest ze 's middags rusten. Het is ook voor gekomen dat ze van de dokter helemaal niet naar school mocht, maar dan moest ze van haar ouders toch 's ochtends werken. Vanaf haar zesde jaar moest ze veelvuldig in het ziekenhuis worden opgenomen. Geertruida wist zich nog enkele klasgenootjes te herinneren, onder wie Coba de Ridder en Jansje Robbers. In de Gortestraat kocht ze vaak voor een cent snoep. Rond 1909 ging ze wel eens een halve dag naar Katwijk met de boot van Harland. Van twee tot vier uur was het dan pootje baden aan het strand.

Boudewijn Buch in de Leidse Schouwburg op 23 november 2001

Een jaar voor zijn overlijden woonden John en ik een voorstelling bij van Boudewijn Buch in de Leidse Schouwburg. Het was 23 november 2001. Een dag en avond om niet meer te vergeten. De voorstelling heette: 'Op reis. Een diavoorstelling zonder dia's.' Boudewijn Buch- over de globetrotter die zijn eigen huis zo mist en eenmaal weer thuis weg wil om zijn huis te missen. Boudewijn Buch-ik keek altijd graag naar zijn programma op tv:'De wereld van Boudewijn Buch'. Buch sprak in de voorstelling uitgebreid over de onaangenaamheden van het reizen. En toch ging hij steeds weg van huis, nieuwsgierig naar de grote, maar toch ook zo kleine wereld. Ik weet nog dat hij het uitgebreid over 'smac' had. In Amerika zou er zelfs een 'smac-museum' bestaan. Hij vertelde ooit in Leiden gewoond te hebben. Sinds 1981 woonde hij in Amsterdam. Inmiddels heb ik heel wat boeken van de hand van Buch. Een kleurrijke figuur ging in november 2002 van ons heen. Hij creeerde zijn eigen wereld, weerspiegeld in zijn huis in Amsterdam dat eigenlijk meer weg had van een bibliotheek.Heel erg jammer dat hij er niet meer is!

Bezoek aan Het Loo op 14 augustus 1985

Afgelopen vrijdag 8 januari 2010 verraste Brigitte me met een reeks boeken, waaronder een boek over paleis Het Loo, het paleis dat in de 17e eeuw werd gebouwd en dat omgeven werd door een Nederlandse variant van de Italiaans-Franse tuinaanleg. In de zomer van 1985, om precies te zijn op 14 augustus, bezochten we het paleis dat sinds 1984 volledig als museum functioneert. We bezochten die dag ook de Apenheul in Apeldoorn.

Janny over de vakanties in Katwijk

Jongstleden december 2009 heb ik Janny gevraagd naar haar herinneringen aan Katwijk in de jaren vijftig. Ze vertelde:'Ik heb het heerlijk gehad in Katwijk. Andere kinderen gingen vaak maar een dagje weg en wij zaten zes weken van de vakantie in Katwijk. Je had de zee en de duinen. We gingen zwemmen als het mooi weer was en als het de tijd was ging je met zijn allen bramen plukken en daar maakte Ma sap van voor in de winter. Ik heb er heel goede herinneringen aan. Toen je wat ouder werd, vond je het niet zo leuk meer.'

Bezoek aan het 'Mozarteum' te Salzburg op 14 juli 1986

Op 14 juli 1986 bezochten we het geboortehuis van Mozart in Salzburg. Mozart - een geniaal componist die ik mettertijd heb leren waarderen. Beroemd is de film 'Amadeus' uit 1984 en het lied 'Rock me, Amadeus' van de Oostenrijkse zanger Falco die die zomer van 1986 ook vaak door de radio schalde tijdens onze reis door Oostenrijk. Wolfgang Amadeus Mozart werd op 27 januari 1756 in Salzburg geboren. Hij werd door zijn vader opgeleid en begon al op 5-jarige leeftijd te componeren. In 1762 waren de beide kinderen (Wolfgang en zijn zusje Nannerl) al zo bekwaam in het spelen op toetsinstrumenten dat ze onder leiding van hun vader concertreizen maakten naar Munchen en Wenen. Op een tocht die de familie Mozart van 1763 tot 1766 ondernam door Duitsland, de Zuidelijke Nederlanden, Frankrijk, Engeland, de Noordelijke Nederlanden en Zwitserland, trad Wolfgang veel op met zijn vader en zuster. Een reis in de jaren 1767 tot 1769 bracht het gezin o.a. naar Wenen waar Wolfgang opdracht kreeg tot het schrijven van de komische opera 'La finta semplice' die daar evenwel door allerlei intriges niet werd opgevoerd. Verder componeerde hij er o.a. het zangspel 'Bastien und Bastienne' en zijn eerste mis. Mozart maakte van 1769 tot 1771 zijn eerste van drie reizen naar Italie. De tweede Italiaanse reis (1771) had tot voornaamste doel in Milaan de opera 'Ascanio in Alba' ten doop te houden. In 1770 waren de Mozarts in Pompeii, waarover prof. F.L. Bastet een zeer lezenswaardig essay heeft geschreven. Hij schrijft daarover onder meer:'Over wat de Mozarts in 1770 in Pompeii gezien moeten hebben bezitten wij exacte gegevens. Zes jaar later namelijk heeft een weinig bekende Fransman met de naam Francois Latapie na een bezoek een nogal vergeten opstel geschreven, Description des fouilles de Pompeii. Leopold en Wolfgang kwamen met het rijtuig langs de Golf van Napels over de grote hoofdweg van Napels naar Salerno.' Tijdens zijn laatste reis naar Italie (1772-1773) o.a. voor de premiere van de opera 'Lucio Silla (1772) probeerde Mozart tevergeefs een baan bij de groothertog van Toscane te krijgen.

Jansje van den Bos-Schaft 91

Vandaag, 5 januari 2010, is de 91e geboortedag van onze grootmoeder Jansje van den Bos-Schaft. Ze werd op 5 januari 1919 aan de Leidse Vollersgracht geboren en ze heeft daar tot haar zesde gewoond. Haar ouders waren na hun huwelijk in september 1918 daar gaan wonen. De huur bedroeg 2 gulden per week. In 1925 is ze met haar ouders en jongere zus naar de Molenstraat verhuisd. Een half jaar heeft ze op de meisjesschool gezeten aan de Boommarkt. Daarna is ze aan de Maresingel op school geweest. Meneer Uitenbroek was de hoofdonderwijzer. Van de Molenstraat zijn ze naar de Bronckhorststraat verhuisd. Dat was rond 1933 ongeveer. Jansje zat toen op de huishoudschool aan het Rapenburg. Daar heeft ze anderhalf jaar op gezeten. Het was zomer en toen kon ze naar Oegstgeest van 8 tot 5. Ze kwam te werken bij een reiziger in Drosteflikken. Jansje kreeg 2 gulden en een kwartje zakgeld. Daarna is Jansje op het plantsoen gaan werken van 9 tot 12. Daar kreeg ze fl 2,50 per week voor. Om half een moest ze dan in de Sophiastraat gaan werken tot 6 uur. Daar kreeg ze ook fl 2,50. Ze heeft toen ook nog bij prof. Keesom gewerkt in de Wasstraat bij de Zoeterwoudse Singel.Rond 1937 is ze bij tandarts Van Dorp gaan werken. Daar heeft ze tot 1942 gewerkt.

Gelukkig nieuwjaar!

Graag maak ik van de gelegenheid gebruik iedereen een heel voorspoedig en gezond 2010 te wensen! Toen ik nog heel jong was gingen we met nieuwjaar altijd naar overgrootmoeder Van den Bos aan de Ringkade en naar overgrootouders Schaft in de Bronckhorststraat. Daar keken we steevast naar het Nieuwjaarsconcert uit Wenen en het skischansspringen uit Garmisch-Partenkirchen. De overgrootouders en ouders leven helaas niet meer, het nieuwjaarsconcert en het skischansspringen zijn gebleven! Gelukkig nieuwjaar en de beste wensen!

Oudjaar

Het is weer oudjaar. Het eind van een bewogen jaar, het jaar van de economische crisis en van de dood van Michael Jackson, de king of pop. Ook het jaar van de aanslag op de koninklijke familie. Het is tevens het eind van de jaren '00 van de 21e eeuw. We staan aan de vooravond van een nieuw decennium-benieuwd ben ik naar wat ons dit komende decennium te wachten staat: de jaren '10. Vanmiddag keek ik naar een programma op de televisie over de oudejaarsconferences van Wim Kan, een programma dat me met weemoed vervulde. Sinds 1954 was Wim Kan op de radio te beluisteren geweest, sinds 1973 was hij op televisie. Mijn vader was een groot fan van Wim Kan. Als Wim Kan op de buis was, moest het stil zijn in huis. In 1973, 1976 en 1979 was Kan er met zijn oudejaarsconference, in 1981 verscheen hij in de 'Alles is anders show' van Aad van den Heuvel opnieuw met een conference en op oudejaarsavond 1982 was hij er met zijn laatste show die niet helemaal vlekkeloos verliep. Wim Kan overleed in september 1983. Een groot kunstenaar was heengegaan! In de jaren daarna verzorgden met name Freek de Jonge en Seth Gaaikema de oudejaarsconferences, vanaf 1989 was er Youp van 't Hek die ook de goedkeuring van mijn vader kon wegdragen. Inmiddels is een nieuwe generatie cabaretiers opgestaan met Lebbis en Jansen en Jan-Jaap van der Wal als voornaamste exponenten. De laatste verzorgt de conference van dit jaar. Een heel fijne jaarwisseling gewenst! En een goed begin van 2010!

Jansje van den Bos over haar trouwdag in 1942

In de jaren '90 interviewde ik onze grootmoeder over haar huwelijksdag op 5 augustus 1942. Ze sprak toen als volgt: 'Het was druk op het stadhuis. Veel ooms en tantes, voorzover de ooms niet hoefden te werken. Ik had van mijn vader en mijn moeder en mijn schoonmoeder een bed gekregen. Een veren bed. Dat was een bed dat ze konden overnemen en daar hebben ze drie delen van laten maken. Vroeger werden er nog echt bedden gemaakt. Ik was verder al een beetje aan het sparen. We hadden al een keukenuitzet en een glasservies. Ik kreeg wat borden en ik kreeg wat theedoeken. Je was er wel blij mee. Drank had je haast niet, want dat kon je niet meer krijgen. De broers en zusters gingen mee naar de voorstelling van Kohler. Ik heb geen idee hoeveel dat kostte. Ja, en toen was het over, want 's avonds kon je geen muziek maken. 's Avonds moest je verduisteren, dus 's avonds kon je niets klaarmaken. Je moest om 8 uur binnen zijn. Familie kon 's avonds niet blijven. Ze kwamen lopend of per fiets.'

De familie Van den Bos en de wereld van de film

Het is weer kersttijd- de tijd van het kindeke Jezus, maar ook van de vele mooie shows en kerstcircussen op televisie. De glitter en glamour en de wereld van de film.Hollywood! Prachtig om te zien vaak. Zeker een wereld van buitenkant, maar ook een wereld om bij weg te dromen. Onze familie houdt enorm van film. Grootmoeder Jansje van den Bos ging als jong kind al naar de film. Ze zag in de jaren dertig de films met Emil Jannings en Peter Lorre, de door haar bewonderde Duitse acteurs. Ze zag de films van de Oostenrijkse cineast Fritz Lang.In de oorlog keek ze naar films met Marika Roekk en Zarah Leander, de grote vedetten in die tijd. Na de oorlog bracht ze haar voorliefde voor film over op haar kinderen en zag ze de grote Hollywood-acteurs en actrices uit de hoogtijdagen van de film. Ze zag eerder al Gary Cooper, Clark Gable en Humphrey Bogart. Ze had een voorliefde voor Jean Gabin en Simone Signoret, de grote sterren van het Franse filmdoek! Haar zoon Aad ging met name naar de vele westerns en James Bond-films, waaronder 'The good, the bad and the ugly' en 'From Russia with love' in de sixties. Ook Janny, Betty en Trudy houden van film en Hollywood. Moeder Jansje keek vaak naar Charlie Chaplin en Laurel en Hardy. Ze wist de titels van films met Greta Garbo, Marlene Dietrich en Bette Davis te noemen. Befaamd waren de films met Sir Alec Guinness, John Gielgud en Laurence Olivier. Een wereld om bij weg te dromen! Belangstelling voor kunst en film heeft de familie Van den Bos zeker!

Lena Dieuwertje van den Bos 65

Vandaag, 22 december 2009, is een historische dag. Vandaag zou onze moeder de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt. Leny 65. Wat hadden we een jonge moeder! Op dagen als vandaag mis je haar toch weer extra. Nu koesteren we de mooie en fijne herinneringen aan haar en aan onze vader. Kreeg gisteren een mailtje van Rianne Veenstra die herinneringen ophaalde aan de Van der Tasstraat. Leny, mijn moeder, met opgestoken haar en een lachend gezicht. Fijne jaren die niet meer weerkeren. Maar ja, zo is het leven en dat hebben we ook te accepteren. Toch fijn dat we met al onze herinneringen een basis hebben om mee vooruit te kunnen. Met die herinneringen kunnen we immers nog jaren vooruit!

Tweede sterfdag Arie van den Bos(1945-2007)

Vandaag, 21 december 2009, is het twee jaar geleden dat onze zo beste vader Arie van den Bos van ons heenging. Het gebeurde vlak voor kerstmis 2007, een afschuwelijke periode in ons leven. Onze zo beste vader werd aan het eind van de bezettingstijd geboren op 15 mei 1945. Hij was een goede vader voor ons, altijd zorgzaam en hardwerkend. Daarom hebben we eigenlijk ook alleen maar goede herinneringen aan hem. Hij was een sociaal voelende man die altijd het beste voorhad met anderen. Vandaag staan we stil bij zijn leven en dood. Rust in vrede, beste vader!

De familie Van den Bos en de jaren 1820

De jaren 1820 zijn tot de verbeelding sprekende jaren. Het waren de hoogtij-jaren van de Romantiek. Het waren echter ook jaren die met name in Nederland gekenmerkt werden door een zekere matheid. Er heerste een jansaliegeest. Zo zag bijvoorbeeld het oostelijke gedeelte van Leiden er in 1820 treurig uit. Hoe verging het onze voorouders in de jaren 1820? Hoe beleefden zij de strenge winter van 1822-1823? Hoe vierden zij het kerstfeest dat jaar? We mogen aannemen dat ze nog geen kerstboom in huis haalden toen. Het optuigen van de kerstboom is een gebruik dat meer algemeen pas aan het eind van de 19e eeuw in zwang kwam. Aan het begin van de 19e eeuw gebeurde dat al wel in kleinere kring in kerken en aan het hof van de Oranjes. Op zondagsscholen gebeurde dit ook al wel in de loop van de 19e eeuw. We mogen wel aannemen dat het gezin Van den Bos naar de kerk ging met kerst. Maar voor het overig waren de jaren 1820 voor de familie toch niet zulke fijne jaren. Op 21 december 1827 overleed moeder Maria van den Bos-Taverne, nog geen 55 jaar oud. Verder waren de jaren 1820 jaren waarin de grote Britse romantische dichters Keats, Byron en Shelley heengingen. John Keats overleed op 23 februari 1821, hij werd slechts 26 jaar. Op 8 juli 1822 verdronk de dichter Percey Bysshe Shelley bij Viareggio, waar hij ook op het strand gecremeerd is in het bijzijn van lord Byron. Op 19 april 1824 ging deze laatste heen. Hij was in 1788 geboren. In 1824 werd ook de 9e symfonie van Beethoven voor de eerste maal uitgevoerd in het Weense Kaertnertheater en in 1825 pleegden Russische officieren een staatsgreep, de Dekabristenopstand. De Peloponnesos en Midden-Griekenland worden in 1827 zelfstandig onder Ioannis Kapodistrias. In Nederland ontstaat het Reveil, een protestantse beweging die streeft naar religieuze verdieping.

De Efteling

In de gratis verspreide krant de Metro las ik gisteren dat de Efteling wel vaart bij de economische crisis. Het aantal bezoekers is in het crisisjaar 2009 toegenomen. Er zouden dit jaar 4 miljoen bezoekers geteld zijn. Ik moest meteen denken aan de keren dat wij in de Efteling waren. Dat moet begin jaren zeventig geweest zijn, toen we er een Lange Jan kochten. Ook in 1974 zijn we er geweest, toen met Trudy, Colette en Anton. Cindy bleef toen als baby in de Kersenstraat. Er bestaan nog filmopnamen van die keer in 1974. Verder waren we er in 1982, toen de in 1986 overleden Willem Ruis er ook optrad. 'Mensen zoeken verstrooiing tijdens de crisis', zegt bestuursvoorzitter Bart de Boer over de toeloop naar de Efteling dit jaar.

Sigmund Freud (1856-1939) en de drijfveren van onze voorouders

Hoe waren de Van den Bossen uit onze familiegeschiedenis? Hoe dachten ze, welk karakter hadden ze? Van een aantal van hen is dat bekend, maar hoe verder we terug proberen te gaan in de tijd, hoe minder we weten van hun eigenlijke drijfveren. Er bestaan van de in 1814 geboren Jan van den Bos bijvoorbeeld geen egodocumenten. Wat voor karakter deze voorouder van ons had is dus niet bekend. Had hij een sterke wil? Was hij eigenzinnig?Of was hij juist erg meegaand? De man die de grondlegger van de psycho-analyse en psychiatrische wetenschap heet te zijn, was Sigmund Freud, hij is de vader van de psycho-analyse. De psycho-analyse is nu uit de mode, maar zelf heb ik er grote belangstelling voor. Ik heb iets met Freud, ook al wordt hij door sommigen hedentendage verketterd als een charlatan. De menselijke geest is interessant. Wat beweegt mensen? Wat zijn hun drijfveren? Waarom gedragen we ons zoals we ons gedragen? Wat is gekte? Freud (1856-1939) probeerde daar een antwoord op te formuleren. Hij woonde en werkte in het Wenen van het fin de siecle, Berggasse 19, een hoog, in 1891 nog een nieuwbouwpand met maar liefst elf kamers. Daar ontving hij zijn patienten en daar woonde hij ook met zijn vrouw en zes kinderen. Sigmund Freud, grondlegger van de psychiatrie als vak.Hij bezocht de koffiehuizen in het Wenen van het fin de siecle: Cafe Landtmann, Cafe Korb en ook wel Cafe Imperial. Op 4 november 1899 publiceerde hij zijn baanbrekende studie over dromen: Die Traumdeutung. Dromen worden door Freud gezien als belangrijke informatiebronnen voor menselijke behoeften. Wat waren de dromen van onze voorouders? Wat waren hun wensen en verlangens? Jammer dat we daar nooit meer een antwoord op krijgen. Er is gewoonweg te weinig materiaal over. Freud vluchtte in juni 1938 naar Londen, omdat de nazi's Wenen voor de oorlog schoonveegden van joodse intellectuelen. In 1939 overleed Sigmund Freud op 83-jarige leeftijd. Zowel in Londen als Wenen zijn musea over Freud te bezoeken en bezichtigen. In Londen staat zijn beroemde sofa.

Armoede en arbeid; Leiden's 19e eeuw

Kenmerkend voor Leiden in de tweede helft van de 19e eeuw is de niet geringe bevolkingstoename van ruim 36.000 in 1851 tot ruim 45.000 in 1895. (Statistieken betreffende de Leidse bevolking uit het gemeenteverslag; bibliotheek gemeente-archief) Het mag duidelijk zijn dat dit van invloed was op de sociale structuur van de Leidse bevolking, met name op die van de beroepsbevolking. In de periode 1868-1894 steeg het aantal mensen dat werkzaam was in beroepen en bedrijven. Een ontwikkeling die samenhangt met het verhoogd aantal mensen dat dientengevolge meer voedsel, kleding en huisvesting ging 'consumeren.' Het aantal broodverkopers, vleeshouwers, kleer- en schoenmakers en timmerlieden nam gedurende de tweede helft van de 19e eeuw flink toe. Een groep die we zeker niet over het hoofd mogen zien was de groep van administratieve krachten, zoals de boekhouders, klerken en aanverwant kantoorpersoneel. De groei van de 'bureaucratie' werd mede in de hand gewerkt door de toename van het aantal bedrijven. Alles welbeschouwd kunnen we met recht constateren dat gedurende de periode 1850-1900 de dienstensector aanzienlijk groeide. De al eerder gemaakte opmerking dat de scherpe tweedeling van proletariaat/fabrikanten hier niet opgaat, is mede een gevolg van het feit dat juist de beroepen in de dienstensector zich zo ontwikkelden.

Familienamenbank

Het Meertensinstituut heeft de afgelopen week de familienamenbank op internet gelanceerd. Dat naamkunde populair is in het Nederland van 2009 werd bewezen door het feit dat de site al meteen plat lag.Ik heb meteen maar even op onze eigen familienaam gezocht. Er waren in 2007 6070 mensen die de naam Van den Bos droegen. De naam Van den Bos is een adresnaam en deze naam komt het vaakst voor in Noord- en Zuid -Holland, hoewel de naam ook algemeen in andere delen van Nederland voorkomt. Ik heb ook gezocht op Bordoduijck, maar die naam is niet in het register opgenomen en komt er niet in voor. In 1947 werd een volkstelling gehouden onder de 9 miljoen inwoners van Nederland destijds. Toen waren er ongeveer 4000 mensen met de familienaam Van den Bos.

Armoede en arbeid;Leiden's 19e eeuw

De maatstaven die Marx hanteert bij zijn indeling van de bevolking zijn op zich zeer bruikbaar, echter niet voldoende om een meer realistisch beeld te krijgen van de Leidse samenleving in de periode 1800-1900. Weber (1864-1920), een Duits socioloog, lijkt me wat dit betreft een duidelijk realistischer visie te hebben. Hij gaat uit van drie groepen: klassen, statusgroepen en partijen. In deze theorie wordt een klasse gedefinieerd als een groep mensen met gelijke kansen in het economisch stelsel. Een statusgroep is een groep mensen die zich kan beroemen op een bepaald prestige of aanzien, terwijl een partij een groep mensen herbergt die een hoeveelheid macht heeft. Nu moet men niet denken dat de maatstaven die Weber hanteert de enig mogelijke zouden zijn. Tal van andere zijn denkbaar: opleidingsniveau, raciale afkomst, taal of dialect, godsdienst en ga maar door. Wel moet men dan eerst nagaan of bijv. raciale afkomst een zelfstandig verschijnsel, dan wel een afhankelijke factor is. De ervaring leert dat wanneer men hoog op de inkomensladder staat in negen van de tien gevallen ook op andere sociale ladders een niet onredelijke plaats krijgt toebedeeld. Als praktisch voorbeeld kan in dit verband opgemerkt worden de verhoogde kans die er bestaat een hoger ambt te bekleden wanneer meer en hoger onderwijs wordt genoten.

De schoolprestaties van Lena Dieuwertje

Vandaag, op de 12e sterfdag van onze moeder Lena Dieuwertje van den Bos, kijk ik terug op haar schoolprestaties. Ik hervond laatst een vijftal rapporten uit de periode 1951-1957 van haar. Heeft Suus goede cijfers voor gedrag en vlijt en voor de meeste vakken goede resultaten, ook haar oma Leny deed het wat dit betreft heel goed. Steevast scoorde Leny negens voor gedrag en vlijt. Ze deed dus goed haar best op school. Alleen het tekenen ging haar wat minder goed af. In de eerste klas scoorde ze voor de meeste vakken zevens en achten. In de tweede klas (1952/1953) blijkt dat ze met handwerken niet veel op heeft, daarvoor haalt ze een wat lager cijfer. In de derde klas gaat het handwerken al weer beter en scoort ze achten en zevens voor Nederlands en rekenen. In de vijfde en zesde klas krijgt ze les in Frans en die taal ligt haar goed: ze haalt hier steeds negens voor. Al met al blijkt dat Leny goed haar best deed op de lagere school, de Christelijke opleidingsschool voor U.L.O aan de Oosterstraat 16 te Leiden.