De AfD in Duitsland

De AfD in Duitsland staat hoog in de peilingen,met name in het voormalige Oost-Duitsland.Later dit jaar zijn daar deelstaatverkiezingen.Dat er juist nu zo veel om deze partij te doen is,heeft te maken met een geheime bijeenkomst van AfD-ers en neonazis in Potsdam eind november vorig jaar.Daar is gesproken over een remigratieplan voor miljoenen mensen in Duitsland met een migratie-achtergrond.Het gaat feitelijk om gedwongen deportaties.Honderdduizenden mensen zijn nu de straat opgegaan om de Duitse democratie te verdedigen en te protesteren tegen de AfD, een rechtsextremistische partij.' Nie wieder ist jetzt' wordt gescandeerd en op spandoeken geschreven. Een vergelijking met de nazitijd dringt zich op.Wil de AfD mensen met een migratie-achtergrond naar Noord-Afrika deporteren, de nazis wilden op enig moment de joden naar Madagascar deporteren.Verder vond de AfD-bijeenkomst in Potsdam plaats, niet ver van de plek waar de nazis in 1942 de Wannseeconferentie organiseerden en waar tot de vergassing van miljoenen joodse mensen werd besloten.

Mike 25!

Op 30 januari 2024 is Mike jarig.Hij wordt dan alweer 25 jaar.Mike werd geboren op 30 januari 1999,aan het einde van de vorige eeuw.We feliciteren Mike met zijn verjaardag en wensen hem veel gezondheid en geluk voor de toekomst.Ook Colette en Herman en de rest van de familie feliciteren wij met de verjaardag van de nu bijna 25-jarige.Fijne dag Mike op 30 januari!Maak er wat van!

De baantjes van Jansje Schaft

Nadat onze moeder en grootmoeder Jansje Schaft anderhalf jaar op de huishoudschool had gezeten, ging ze werken.Even voor de zomer kwam ze van die school.Ze dacht dat ze in die zomer - het moet aan het begin van de jaren 30 geweest zijn - lekker kon gaan zwemmen, maar niks hoor.Ze kon gaan werken in Oegstgeest, in de Jan de Wittstraat.Van 8 uur tot 5 uur was ze welkom.De man die daar woonde was reiziger in Droste flikken.Jansje kreeg fl.2,- per week en een kwartje zakgeld.Na daar een poosje te hebben gewerkt, kwam ze in het Plantsoen om te werken.Van 9 tot 12 voor een riksdaalder per week.Van half een tot zes uur werkte ze dan ook nog in de Sophiastraat.Daar kreeg ze ook een riksdaalder per week.Ze had dan bij elkaar twintig gulden per maand.Wel moest ze om de twee weken ook 's zondags in het Plantsoen werken.In november 1934 is ze bij prof. Keesom gaan werken.Hij was natuurkundige en woonde in de Wasstraat te Leiden, nabij de Zoeterwoudse singel.

De Leidse Canon

Afgelopen week heb ik De historische Canon van Leiden binnengekregen.Het boekje uit 2008 biedt een historisch overzicht van de geschiedenis van onze geboortestad Leiden.Die geschiedenis wordt in et werkje ingedeeld in een aantal tijdvakken: de voorstedelijke geschiedenis van 2000 voor Christus tot 1200 na Christus.Opkomst en eerste bloei van 1200 tot 1500.De periode van stagnatie en verval van 1500 tot 1574.De groei-en bloeiperiode van 1574 tot 1700.Een periode van stagnatie,verval en revolutie van 1700 tot 1813.De tijd van vernieuwing en schaalvergroting van 1813 tot 1970.En als laatste de periode van de metamorfose van 1970 tot heden.Al met al een zeer lezenswaardig overzichtswerkje voor wie in de Leidse geschiedenis geinteresseerd is.

Cobie van den Bos (1937)

Op maandag 27 november 2023 had ik een telefoongesprek met Cobie van den Bos,de op 8 februari 1937 geboren jongste zus van onze vader, groot- en overgrootvader Nijs van den Bos.Tante Cobie vertelde me in dat gesprek dat haar vader 4 jaar lang een paard heeft gehad.Dat moet rond 1949 geweest zijn.'s Winters stond het paard op stal aan de Langegracht.'s Zomers in de wei aan de Ringkade.Onze moeder en oma Jansje Schaft vertelde me ooit dat ze in april 1948 met dat paard en een wagen naar de Kersenstraat zijn verhuisd.Verder vertelde tante Cobie dat men in de bezettingsjaren een winkel aan huis aan de Ringkade heeft gehad.Er lag voedsel in de huiskamer.Een groot zeil diende als afscheiding om nog iets van prive te hebben.Jansje van den Bos-Schaft is vanaf ongeveer 1943 met Trudy inwonend geweest bij haar schoonmoeder Geertruida Nievaart.Koos van den Bos was in die tijd door de Duitsers tewerkgesteld in het Bos van Warmond.

Jansje van den Bos- Schaft 105

Op 5 januari 2024 is het exact 105 jaar geleden dat ze ter wereld kwam: onze lieve moeder, schoonmoeder, grootmoeder,overgrootmoeder en inmiddels ook betovergrootmoeder Jansje van den Bos-Schaft.In 2006 -het moet in het voorjaar van dat jaar geweest zijn-had ik een laatste,wat langer videogesprek met haar.Ze sprak toen ook over haar jeugd in de jaren 1920,nu al weer een eeuw geleden.Over haar zusje Beb in de strenge winter van 1929 vertelde ze:'Toen was ze in slaap gevallen en toen was haar arm een beetje bevroren.Nou ja, bevroren,hij lag niet in het ijs of zo.Ze was in slaap gevallen,maar toen hing haar arm boven het dek.En toen heeft ze daar heel lang geen gevoel meer in gehad,in die arm.'

De beste wensen voor 2024!

Graag maak ik van de gelegenheid gebruik jullie allen een heel gelukkig en gezond nieuwjaar te wensen.Dat jullie wensen en dromen mogen uitkomen en dat er eindelijk vrede in de wereld mag zijn!Ik hoop dat de medemenselijkheid en het mededogen eindelijk zullen zegevieren!De allerbeste wensen voor jullie allemaal!

Kerst 2023

Een woord van hartelijke dankzegging aan het adres van Herman en Colette is op zijn plaats nu zij er gisteren alles aan gedaan hebben om kerstmis 2023 tot een succes te maken.En een succes werd het! De brunch was overheerlijk, de gerechten stuk voor stuk erg lekker en het was ook erg leuk elkaar na zoveel tijd weer te kunnen zien en spreken.Het spelen van de spelletjes maakte het feest compleet.Alleen jammer dat Fer er niet bij kon zijn.Hem wensen we veel beterschap en een weg naar herstel.Voor nu nog een fijne tweede kerstdag voor jullie allen en alvast een fijne jaarwisseling!Duizend maal dank, Herman en Colette, voor het meer dan geslaagde kerstfeest!We kunnen er met zijn allen op terugzien.

Fijne kerstdagen en een heel gezond en gelukkig 2024!

Langzaam maar zeker maken we ons op voor de viering van kerst dit jaar.We vieren de geboorte van het kerstkind, een traditie die wat onze tijd betreft in onze familie teruggaat tot de vieringen in de Kersenstraat, toen vader Nijs en moeder Jansje het feest nog organiseerden.In het grote geheel van de wereld gaat kerst terug tot de vierde eeuw na Christus toen kerstmis voorhet eerst in Rome en Jeruzalem werd gevierd.We vieren het kerstfeest dit jaar bij Herman en Colette in Noordwijk voor het eerst weer met zijn allen na de coronaperiode en met in ons hart een speciaal plekje voor onze overleden dierbaren.Graag wens ik jullie nu al een fijn kersteest en een heel gelukkig en gezond nieuwjaar!

Amanda 50!

Op maandag 18 december is Amanda jarig.En nee, ze is niet zo maar jarig,ze viert dat ze een halve eeuw op aarde is.We hebben Amanda leren kennen als een lieve schoonzus, een lieve,zorgzame vrouw en moeder en een liefhebbende echtgenote voor John.Heel veel hartelijke felicitaties,Amanda en ook John en Mikkie en niet te vergeten je vader Hennie en de rest van de familie van harte gelukgewenst met je 50e verjaardag!Van harte proficiat!Nog heel veel jaren van gezondheid en geluk!

Beroepsstructuur in Leiden in het midden van de 18e eeuw

In het midden van de 18e eeuw was er in Leiden officieel geen sprake van kinderarbeid.De conjunctuur was slecht rond 1750.Arbeidskrachten vielen toen uit: eerst de kinderen, dan de vrouwen en pas in de laatste plaats de mannen.De weeshuizen zetten de kinderen niet langer in in de textielindustrie rond 1750.Het ligt derhalve dan ook niet voor de hand aan te nemen dat kinderen uit de familie Van den Bos rond deze tijd kinderarbeid hebben verricht.Daarvoor bestaat geen bewijs.

De Leidse Jordaan

Een groot aantal van onze voorouders heeft in de 18e en 19e eeuw gewoond in de wevershuisjes in de Leidse Jordaan,zoals de wijk tussen de Zijlsingel en Nieuwe Rijn werd genoemd.Het heet nu Noord Rijnevest.Onze voorouders woonden er aan onder meer de Waardgracht,de Uiterstegracht en de Middelstegracht.De net niet identieke rijtjeshuizen stonden in lange stroken aan weerszijden van de vaak sterk verontreinigde grachten.Honderden wevershuizen werden in de 17e eeuw gebouwd voor de Leidenaren die in de textielindustrie werkzaam waren en veelal uit de Zuidelijke Nederlanden gevlucht waren voor de Spanjaard.Zo ook onze familie Bordoduijck.Ook onze voorouders waren in de textielindustrie werkzaam.De wevershuisjes bestonden veelal uit twee kamertjes.In de voorkamer stond het weefgetouw.Daar werd gewerkt.In de achterkamer was een stookplaats voor verwarming en koken.Hier werd gewoond.

Susanna Dieuwertje gisteravond bevallen van FRENKIE JOHANNES!

Susanna Dieuwertje van den Bos is gisteravond om 18.15 uur bevallen van een gezonde zoon.Hij heet Frenkie Johannes van Noort.Hoewel de bevalling lang duurde,maken moeder en zoon het goed.We feliciteren Suus en haar man met de geboorte van hun zoon.Ook de andere familieleden feliciteren wij van harte!Nieuw leven en daarmee nieuwe hoop voor de toekomst!De wereld die soms donker en guur is,kleurt wat mooier door de geboorte van Frenkie!En John is nu op 52-jarige leeftijd grootvader geworden!Heel mooi nieuws.

De roep om een sterke leider

In een tijd waarin de roep om een sterke leider luider klinkt dan ooit (wanneer hebben we dat eerder gezien? is een film als Napoleon populair in de bioscoop.Ook Napoleon zag zichzelf als sterke man of leider.Hij werd geboren op Corsica in 1769 en sprak tot zijn tiende jaar geen woord frans, maar louter Italiaans.Napoleon was niet meer dan vijftien jaar aan de macht en liet zich op 35-jarige leeftijd tot keizer kronen.Hij heeft de loop van de wereldgeschiedenis blijvend veranderd.Overigens bracht Napoleon in oktober 1811 een bezoek aan Leiden.Vingen onze voorouders Jan van den Bos (1770-1852) en Maria Taverne (1774-1827) een glimp van de Franse keizer op?Maar nu naar de roep om sterke mannen in onze tijd.Hier is een duidelijk patroon herkenbaar.Je ziet het in Amerika, in Rusland, in China, in Turkije,in Hongarije,Laatst nog in Argentinie, de man met de kettingzaag.En nu dus ook in Nederland.Niet voor niets werd Wilders in Amerika gezien als de ' Dutch Trump', de Nederlandse Trump.Sterke mannen die nauwelijks of geen tegenspraak dulden.Orban, de Hongaarse dictator,was er woensdagavond als de kippen bij om Wilders als een der eerste buitenlandse leiders te feliciteren met diens verkiezingsoverwinning.Dat Wilders met zijn eenmanspartij - de PVV is geen democratische partij en heeft geen leden- zo groot kon worden,moet ons allen tot nadenken stemmen.Wilders heeft het over een nep parlement als hij het over de Tweede Kamer heeft, ziet journalisten als 'tuig van de richel' en spreekt over rechters als over D66 rechters,waarmee hij de Nederlandse rechtspraak in diskrediet brengt.Wilders wil verder de NPO afschaffen, die hij ziet als een spreekbuis van ' de linkse elite'.Met al deze uitspraken morrelt hij aan de grondvesten van ons democratisch bestel.Hiermee begeeft men zich op glad ijs en een hellend vlak.De aloude volkspartijen CDA, PvdA en VVD, die het naoorlogse politieke bestel vormden,zijn aan het imploderen.Zij vormden decennialang het politieke midden,de ruggegraat van onze denocratie.Dat het midden nu zo wordt weggevaagd, is een gevaar voor de democratie.DAt zou tot nadenken moeten stemmen.

Weer verjaardagen op komst

De komende dagen zijn er weer verjaardagen op komst.Op 23 november is Herman jarig, op 25 november ikzelf, op 29 november Janny en op 2 december Lev Anton.Herman viert zijn 52e verjaardag,zelf word ik 60 jaar, Janny viert haar 77e verjaardag en Lev wordt alweer 13 jaar.We feliciteren de jarigen van de komende tijd alvast en wensen hen veel geluk in hun nieuwe levensjaar.Overigens is het op 27 november precies alweer 26 jaar geleden dat Leny van ons heenging.Het gemis blijft, met name in deze tijd van het jaar.Dag lieve Leny!

JFK 60 jaar geleden vermoord

Het is op 22 november a.s., de dag van de verkiezingen in Nederland,precies 60 jaar geleden dat John F. Kennedy in Dallas, Texas,werd vermoord.Als hij tot president verkozen wordt in 1960 is hij de belofte van een generatie.De jonge president enthousiasmeert de mensen.Als hij vermoord wordt,houdt de wereld dan ook de adem in.Tot op heden is onopgehelderd gebleven wie er precies achter de moord op Kennedy zat.Handelde Lee Harvey Oswald alleen of was er toch sprake van een complot? Ook 60 jaar na dato blijft dat onduidelijk.Kennedy is inmiddels uitgegroeid tot een mythische figuur en dat terwijl zijn presidentschap nog geen drie jaar geduurd heeft.De Kennedy White House werd Camelot genoemd.

Honderd jaar geleden: de Hitlerputsch

Het is op 8 en 9 november 2023 precies 100 jaar geleden dat de Hitlerputsch plaatsvond in Munchen.Adolf Hitler probeerde samen met generaal Erich Ludendorf de macht in Beieren te grijpen en de regering van de Republiek van Weimar omver te werpen.Op de avond van 8 november 1923 bestormde Hitler met zijn gevolg een politieke bijeenkomst in een bierkelder,loste een schot en riep de nationale revolutie uit.De putsch mislukte echter,de NSDAP werd verboden en Hitler werd tot vijf jaar cel veroordeeld.Eind 1924 komt hij evenwel al vrij en nog geen 10 jaar later,in januari 1933 werd hij rijkskanselier.Terwijl steeds meer mensen urenlang in de rij staan om Hitler in bierkelders in Munchen toe te juichen,waarschuwt de journaliste Paula Schlier in krantenartikelen tegen de nationaalsocialisten.Waarom lopen zoveel mensen achter Hitler aan, wil ze weten.Ze infiltreert in 1923 bij de Volkischer Beobachter,de NSDAP-krant.En dat enkele weken voor de Hitlerputsch.

De ‘Reichskristallnacht’

Op 9 november is het precies 85 jaar geleden dat in nazi-Duitsland de Kristallnacht plaatsvond.Een pogrom tegen de Joodse bevolking in Duitsland.Deze uitbarsting van geweld was georganiseerd door de nazitop.De naam 'Reichskristallnacht' is ontleend aan het feit dat overal op straat scherven van stukgeslagen ruiten lagen.Er vielen tientallen doden en Joodse slachtoffers.Joodse mensen waren hun leven niet meer zeker en de Kristallnacht was een keerpunt in het geweld tegen Joden:267 synagogen werden afgebrand,7000 Joodse winkels zijn vernietigd en 30.000 Joodse gevangenen werden opgepakt.Veel Joodse mensen ontvluchtten het land en velen trokken naar Nederland,maar de Nederlandse regering had vanaf 1933 maatregelen genomen om de stroom Joodse vluchtelingen te beperken.Tot het uitbreken van de oorlog in 1939 werden er zo'n 32.000 toegelaten.Door de oorlog in Israel en de Gazastrook neemt momenteel het antisemitisme in de wereld weer enorm toe.

Anna van den Eijkel 114

Op 4 november 2023 is het precies 114 jaar geleden dat onze grootmoeder Anna Bavelaar- van den Eijkel (1909-1979) werd geboren.Zij was de moeder van Leny en ze werd geboren op 4 november 1909 aan de Rijnsburgse Valkenburgerweg,ook wel Kortkade genoemd omdat Piet Kort,de aannemer,de huizen daar had laten bouwen.We gaan vandaag terug naar het jaar 1939 in het leven van Anna.Het jaar 1939 was het laatste jaar voor de oorlog in Nederland.Uit dat jaar is correspondentie van Anna bewaard gebleven en wel van haar nicht Jeane Oudshoorn uit Amsterdam die op 19 mei 1939 aan Anna schreef.Koningin Wilhelmina bracht die maand een staatsbezoek aan Belgie,aan koning Leopold en Hitler en Mussolini sloten hun 'Stahlpakt'.Jeane schreef onder meer:'Je brief heb ik ontvangen en nu zal ik je maar eens gauw antwoorden.Uit je brief vernam ik dat het thuis bij je alles goed is.Je uitnodiging voor Pinksteren voor mij bij jullie te komen,zou ik dolgraag willen accepteren.Maar ik ben bang dat het moeilijk zal gaan,want diezelfde avond dat ik jouw brief kreeg,kwam die kennis van mij om te vragen of ik weer vrijdags en zaterdags kwam helpen.'

De razzia van Rotterdam

De razzia van Rotterdam was de grootste razzia in bezet Nederland.Maar liefst 52.000 mannen en jongens tussen 17 en 40 jaar werden door de Duitse bezetter meegenomen.Ze werden in Duitsland en Nederland tewerkgesteld om het spoor te repareren of verdedigingslinies te graven.Op 10 november wordt het razzia-monument onthuld aan de Parkkade te Rotterdam.De razzia vond plaats op 10 en 11 november 1944 in Schiedam en Rotterdam.Ook onze vader en grootvader Denijs van den Bos (1918-1988) kwam destijds in deze razzia terecht.Hij had spullen naar zijn zuster Annie in Schiedam gebracht die op 1 november 1944 was getrouwd.Denijs kon uit de razzia ontsnappen.Hij had het geluk dat hij met een zogeheten 'aapjeskoetsier' in de richting van Delft-Den Haag kon meerijden.In de Haagse Beeklaan,de laan waar de latere premier Drees woonde,heeft hij toen overnacht.De volgende dag arriveerde hij weer in Leiden.Zie ook de uitzending van 'Andere Tijden' op vrijdag 3 november a.s over de razzia van Rotterdam,22.20 uur,NPO 2.