23 februari 2024

De laatste levensdagen van Dirk Jacobus den Os (1881-1945)

Over de laatste levensdagen van Dirk Jacobus den Os, de broer van overgrootmoeder Lena den Os,zijn ons weinig concrete feiten bekend.Den Os moet begin februari 1945 in Bergen- Belsen zijn aangekomen.Volgens gegevens van het Rode Kruis is hij daar op 28 februari 1945 omgekomen.Dirk Jacobus kwam vanuit kamp Sachsenhausen of Oranienburg.In Sachsenhausen zou hij ondergebracht zijn geweest in de Heinkelfabrieken.Deze assemblage hallen werden voorheen gebruikt voor het samenstellen van vliegtuigen, maar werden in die tijd gebruikt om de nieuwe gevangenen in te herbergen.We schrijven dan 6 september 1944.Den Os zat op een van de 5 transporten die in februari 1945 vanuit Sachsenhausen naar Bergen-Belsen plaatsvonden.Hij arriveerde met de trein in Bergen.Het was nog acht kilometer lopen door bossen en heidegebied naa het concentratiekamp Bergen-Belsen.Gewapende bewakers met honden escorteerden hem.Hij kreeg een stukje stof op zijn kleding met een nieuw kampnummer.In januari 1945 zaten er zo'n 19.000 gevangenen in het kamp.Er heersten veel besmettelijke ziekten in het kamp,met name vlektyphus.Verder verminderden de rantsoenen.Op sommige dagen was er niets te eten en de watertoevoer stagneerde.Er waren in Bergen-Belsen geen gaskamers,maar in de twee maanden voor de bevrijding stierven er soms meer dan duizend mensen per dag,onder wie Dirk Jacobus den Os (26 september 1881-28 februari 1945)

19 februari 2024

Duitsers gelegerd tegenover huis Ringkade

Tijdens de bezetting waren er Duitse soldaten gelegerd tegenover het huis van groot-en overgrootouders Van den Bos aan de Leidse Ringkade.Geertruida van den Bos- Nievaart vertelde me in april 1990 dat ze op een keer onvoldoende goed verduisterd had in haar woning aan de Ringkade,waar ze sinds begin 1937 met haar gezin woonde.Ze vertelde:'Er hing een gestikte deken (voor de ramen),maar er was zo'n randje over en dat hadden die moffen gezien.Toen kwamen ze de andere dag aan huis.Als ze weer licht zouden zien branden,zouden ze op mijn ramen schieten.' Verduistering was gedurende de bezetting verplicht door de Duitsers.

14 februari 2024

Gerardus Nievaart ( Leiden,29 februari 1912- Leiderdorp,23 maart 1976)

Gerardus Nievaart,zoon van Cornelis Nievaart en Adrianade Jong en volle neef van onze groot- en overgrootmoeder Geertruida Nievaart (1899-1992),was blijkens de Leidse politiedossiers uit de jaren 1940-1945 NSB-lid en WA-man.Een onderzoek daarnaar heb ik laten instellen bij het Nationaal Archief.Nievaart klaagde op 31 januari 1943 bij de Leidse politie dat een juffrouw Segaar hem op straat had nageroepen voor Belgische knol.Gerardus woont dan in de Bilderdijkstraat 2,in het pension dat door Dirk Jacobus den Os ( Leiden, 1881-Bergen-Belsen,1945) wordt gerund, de oom van grootvader Johannes Bavelaar(1899-1984).Nievaart wordt -en dan zou het om dezelfde persoon gaan- op 26 augustus 1943 gearresteerd wegens plundering en veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf die hij in Duitsland uitzit.

10 februari 2024

Jacobus (Sjaak) den Os, geboren te Leiden op 16 oktober 1884

Dit is Sjaak den Os, hij was de broer van overgrootmoeder Lena Bavelaar-den Os en woonde in Den Haag aan de Veenkade 45.Hij was een soort waarzegger en had ook een dierenasiel.Grote tijgervellen in de kamer en een doodshoofd,beetje mysterieus allemaal.Hij was ongehuwd en had net als zijn broer Dirk Jacobus veel geld geerfd van zijn moeder Neeltje de la Rie,de vrouw van slager Johannes den Os.Dirk Jacobus zou volgens grootvader Johannes Bavelaar in 1916 wel zo,n slordige 70.000 gulden geschonken hebben gekregen van zijn moeder.Daar heeft hij aanvankelijk in Den Haag, later in Leiden een pension van gefinancierd.In Den Haag was het pension gevestigd in de Van Limburg Stirumstraat 213,in Leiden in de Bilderdijkstraat 2.Daar vestigde hij zich in april 1936.Onderstaande foto moet in de jaren 1920 zijn genomen bij Fotografie 'Modern' in de Boekhorstraat 14 in Den Haag.Ook de ouders van grootvader Bavelaar hebben in die fotostudio op diezelfde dag een foto laten maken.Het pand Veenkade 45,een vijf kamer appartement,is in 1897 gebouwd.

6 februari 2024

Trudy en Coby jarig!

We staan nu aan de vooravond van de verjaardagen van Trudy (1943) en Coby van den Bos (1937)Werd Coby kort voor de oorlog geboren als dochter van Geertruida Nievaart (1899-1992) en Denijs van den Bos (1896-1966), Trudy is de dochter van Jansje Schaft (1919-2007) en Denijs van den Bos (1918-1988).Zij werd tijdens de Bezetting geboren op 9 februari 1943.Coby wordt op 8 februari 87 jaar,Trudy viert haar 81e verjaardag.We feliciteren de beide jarigen met hun verjaardag en wensen hen nog vele jaren in goede gezondheid!Van harte gelukgewenst!

1 februari 2024

1 Februari 2024

Vandaag is het 1 februari 2024,de tweede maand van het jaar 2024 alweer.Het is de maand waarin Trudy en Coby van den Bos weer een jaartje ouder worden.Is tante Coby op 8 februari jarig en wordt zij dan 87 jaar,Trudy viert op 9 februari haar 81e verjaardag.We feliciteren de beide jarigen nu al en wensen hen alle geluk,gezondheid en voorspoed voor de toekomst!Van harte proficiat!

27 januari 2024

De AfD in Duitsland

De AfD in Duitsland staat hoog in de peilingen,met name in het voormalige Oost-Duitsland.Later dit jaar zijn daar deelstaatverkiezingen.Dat er juist nu zo veel om deze partij te doen is,heeft te maken met een geheime bijeenkomst van AfD-ers en neonazis in Potsdam eind november vorig jaar.Daar is gesproken over een remigratieplan voor miljoenen mensen in Duitsland met een migratie-achtergrond.Het gaat feitelijk om gedwongen deportaties.Honderdduizenden mensen zijn nu de straat opgegaan om de Duitse democratie te verdedigen en te protesteren tegen de AfD, een rechtsextremistische partij.' Nie wieder ist jetzt' wordt gescandeerd en op spandoeken geschreven. Een vergelijking met de nazitijd dringt zich op.Wil de AfD mensen met een migratie-achtergrond naar Noord-Afrika deporteren, de nazis wilden op enig moment de joden naar Madagascar deporteren.Verder vond de AfD-bijeenkomst in Potsdam plaats, niet ver van de plek waar de nazis in 1942 de Wannseeconferentie organiseerden en waar tot de vergassing van miljoenen joodse mensen werd besloten.

23 januari 2024

Mike 25!

Op 30 januari 2024 is Mike jarig.Hij wordt dan alweer 25 jaar.Mike werd geboren op 30 januari 1999,aan het einde van de vorige eeuw.We feliciteren Mike met zijn verjaardag en wensen hem veel gezondheid en geluk voor de toekomst.Ook Colette en Herman en de rest van de familie feliciteren wij met de verjaardag van de nu bijna 25-jarige.Fijne dag Mike op 30 januari!Maak er wat van!

17 januari 2024

De baantjes van Jansje Schaft

Nadat onze moeder en grootmoeder Jansje Schaft anderhalf jaar op de huishoudschool had gezeten, ging ze werken.Even voor de zomer kwam ze van die school.Ze dacht dat ze in die zomer - het moet aan het begin van de jaren 30 geweest zijn - lekker kon gaan zwemmen, maar niks hoor.Ze kon gaan werken in Oegstgeest, in de Jan de Wittstraat.Van 8 uur tot 5 uur was ze welkom.De man die daar woonde was reiziger in Droste flikken.Jansje kreeg fl.2,- per week en een kwartje zakgeld.Na daar een poosje te hebben gewerkt, kwam ze in het Plantsoen om te werken.Van 9 tot 12 voor een riksdaalder per week.Van half een tot zes uur werkte ze dan ook nog in de Sophiastraat.Daar kreeg ze ook een riksdaalder per week.Ze had dan bij elkaar twintig gulden per maand.Wel moest ze om de twee weken ook 's zondags in het Plantsoen werken.In november 1934 is ze bij prof. Keesom gaan werken.Hij was natuurkundige en woonde in de Wasstraat te Leiden, nabij de Zoeterwoudse singel.

12 januari 2024

De Leidse Canon

Afgelopen week heb ik De historische Canon van Leiden binnengekregen.Het boekje uit 2008 biedt een historisch overzicht van de geschiedenis van onze geboortestad Leiden.Die geschiedenis wordt in et werkje ingedeeld in een aantal tijdvakken: de voorstedelijke geschiedenis van 2000 voor Christus tot 1200 na Christus.Opkomst en eerste bloei van 1200 tot 1500.De periode van stagnatie en verval van 1500 tot 1574.De groei-en bloeiperiode van 1574 tot 1700.Een periode van stagnatie,verval en revolutie van 1700 tot 1813.De tijd van vernieuwing en schaalvergroting van 1813 tot 1970.En als laatste de periode van de metamorfose van 1970 tot heden.Al met al een zeer lezenswaardig overzichtswerkje voor wie in de Leidse geschiedenis geinteresseerd is.

7 januari 2024

Cobie van den Bos (1937)

Op maandag 27 november 2023 had ik een telefoongesprek met Cobie van den Bos,de op 8 februari 1937 geboren jongste zus van onze vader, groot- en overgrootvader Nijs van den Bos.Tante Cobie vertelde me in dat gesprek dat haar vader 4 jaar lang een paard heeft gehad.Dat moet rond 1949 geweest zijn.'s Winters stond het paard op stal aan de Langegracht.'s Zomers in de wei aan de Ringkade.Onze moeder en oma Jansje Schaft vertelde me ooit dat ze in april 1948 met dat paard en een wagen naar de Kersenstraat zijn verhuisd.Verder vertelde tante Cobie dat men in de bezettingsjaren een winkel aan huis aan de Ringkade heeft gehad.Er lag voedsel in de huiskamer.Een groot zeil diende als afscheiding om nog iets van prive te hebben.Jansje van den Bos-Schaft is vanaf ongeveer 1943 met Trudy inwonend geweest bij haar schoonmoeder Geertruida Nievaart.Koos van den Bos was in die tijd door de Duitsers tewerkgesteld in het Bos van Warmond.

3 januari 2024

Jansje van den Bos- Schaft 105

Op 5 januari 2024 is het exact 105 jaar geleden dat ze ter wereld kwam: onze lieve moeder, schoonmoeder, grootmoeder,overgrootmoeder en inmiddels ook betovergrootmoeder Jansje van den Bos-Schaft.In 2006 -het moet in het voorjaar van dat jaar geweest zijn-had ik een laatste,wat langer videogesprek met haar.Ze sprak toen ook over haar jeugd in de jaren 1920,nu al weer een eeuw geleden.Over haar zusje Beb in de strenge winter van 1929 vertelde ze:'Toen was ze in slaap gevallen en toen was haar arm een beetje bevroren.Nou ja, bevroren,hij lag niet in het ijs of zo.Ze was in slaap gevallen,maar toen hing haar arm boven het dek.En toen heeft ze daar heel lang geen gevoel meer in gehad,in die arm.'

1 januari 2024

De beste wensen voor 2024!

Graag maak ik van de gelegenheid gebruik jullie allen een heel gelukkig en gezond nieuwjaar te wensen.Dat jullie wensen en dromen mogen uitkomen en dat er eindelijk vrede in de wereld mag zijn!Ik hoop dat de medemenselijkheid en het mededogen eindelijk zullen zegevieren!De allerbeste wensen voor jullie allemaal!

26 december 2023

Kerst 2023

Een woord van hartelijke dankzegging aan het adres van Herman en Colette is op zijn plaats nu zij er gisteren alles aan gedaan hebben om kerstmis 2023 tot een succes te maken.En een succes werd het! De brunch was overheerlijk, de gerechten stuk voor stuk erg lekker en het was ook erg leuk elkaar na zoveel tijd weer te kunnen zien en spreken.Het spelen van de spelletjes maakte het feest compleet.Alleen jammer dat Fer er niet bij kon zijn.Hem wensen we veel beterschap en een weg naar herstel.Voor nu nog een fijne tweede kerstdag voor jullie allen en alvast een fijne jaarwisseling!Duizend maal dank, Herman en Colette, voor het meer dan geslaagde kerstfeest!We kunnen er met zijn allen op terugzien.

18 december 2023

Fijne kerstdagen en een heel gezond en gelukkig 2024!

Langzaam maar zeker maken we ons op voor de viering van kerst dit jaar.We vieren de geboorte van het kerstkind, een traditie die wat onze tijd betreft in onze familie teruggaat tot de vieringen in de Kersenstraat, toen vader Nijs en moeder Jansje het feest nog organiseerden.In het grote geheel van de wereld gaat kerst terug tot de vierde eeuw na Christus toen kerstmis voorhet eerst in Rome en Jeruzalem werd gevierd.We vieren het kerstfeest dit jaar bij Herman en Colette in Noordwijk voor het eerst weer met zijn allen na de coronaperiode en met in ons hart een speciaal plekje voor onze overleden dierbaren.Graag wens ik jullie nu al een fijn kersteest en een heel gelukkig en gezond nieuwjaar!

13 december 2023

Amanda 50!

Op maandag 18 december is Amanda jarig.En nee, ze is niet zo maar jarig,ze viert dat ze een halve eeuw op aarde is.We hebben Amanda leren kennen als een lieve schoonzus, een lieve,zorgzame vrouw en moeder en een liefhebbende echtgenote voor John.Heel veel hartelijke felicitaties,Amanda en ook John en Mikkie en niet te vergeten je vader Hennie en de rest van de familie van harte gelukgewenst met je 50e verjaardag!Van harte proficiat!Nog heel veel jaren van gezondheid en geluk!

11 december 2023

Beroepsstructuur in Leiden in het midden van de 18e eeuw

In het midden van de 18e eeuw was er in Leiden officieel geen sprake van kinderarbeid.De conjunctuur was slecht rond 1750.Arbeidskrachten vielen toen uit: eerst de kinderen, dan de vrouwen en pas in de laatste plaats de mannen.De weeshuizen zetten de kinderen niet langer in in de textielindustrie rond 1750.Het ligt derhalve dan ook niet voor de hand aan te nemen dat kinderen uit de familie Van den Bos rond deze tijd kinderarbeid hebben verricht.Daarvoor bestaat geen bewijs.

5 december 2023

De Leidse Jordaan

Een groot aantal van onze voorouders heeft in de 18e en 19e eeuw gewoond in de wevershuisjes in de Leidse Jordaan,zoals de wijk tussen de Zijlsingel en Nieuwe Rijn werd genoemd.Het heet nu Noord Rijnevest.Onze voorouders woonden er aan onder meer de Waardgracht,de Uiterstegracht en de Middelstegracht.De net niet identieke rijtjeshuizen stonden in lange stroken aan weerszijden van de vaak sterk verontreinigde grachten.Honderden wevershuizen werden in de 17e eeuw gebouwd voor de Leidenaren die in de textielindustrie werkzaam waren en veelal uit de Zuidelijke Nederlanden gevlucht waren voor de Spanjaard.Zo ook onze familie Bordoduijck.Ook onze voorouders waren in de textielindustrie werkzaam.De wevershuisjes bestonden veelal uit twee kamertjes.In de voorkamer stond het weefgetouw.Daar werd gewerkt.In de achterkamer was een stookplaats voor verwarming en koken.Hier werd gewoond.

1 december 2023

Susanna Dieuwertje gisteravond bevallen van FRENKIE JOHANNES!

Susanna Dieuwertje van den Bos is gisteravond om 18.15 uur bevallen van een gezonde zoon.Hij heet Frenkie Johannes van Noort.Hoewel de bevalling lang duurde,maken moeder en zoon het goed.We feliciteren Suus en haar man met de geboorte van hun zoon.Ook de andere familieleden feliciteren wij van harte!Nieuw leven en daarmee nieuwe hoop voor de toekomst!De wereld die soms donker en guur is,kleurt wat mooier door de geboorte van Frenkie!En John is nu op 52-jarige leeftijd grootvader geworden!Heel mooi nieuws.

27 november 2023

De roep om een sterke leider

In een tijd waarin de roep om een sterke leider luider klinkt dan ooit (wanneer hebben we dat eerder gezien? is een film als Napoleon populair in de bioscoop.Ook Napoleon zag zichzelf als sterke man of leider.Hij werd geboren op Corsica in 1769 en sprak tot zijn tiende jaar geen woord frans, maar louter Italiaans.Napoleon was niet meer dan vijftien jaar aan de macht en liet zich op 35-jarige leeftijd tot keizer kronen.Hij heeft de loop van de wereldgeschiedenis blijvend veranderd.Overigens bracht Napoleon in oktober 1811 een bezoek aan Leiden.Vingen onze voorouders Jan van den Bos (1770-1852) en Maria Taverne (1774-1827) een glimp van de Franse keizer op?Maar nu naar de roep om sterke mannen in onze tijd.Hier is een duidelijk patroon herkenbaar.Je ziet het in Amerika, in Rusland, in China, in Turkije,in Hongarije,Laatst nog in Argentinie, de man met de kettingzaag.En nu dus ook in Nederland.Niet voor niets werd Wilders in Amerika gezien als de ' Dutch Trump', de Nederlandse Trump.Sterke mannen die nauwelijks of geen tegenspraak dulden.Orban, de Hongaarse dictator,was er woensdagavond als de kippen bij om Wilders als een der eerste buitenlandse leiders te feliciteren met diens verkiezingsoverwinning.Dat Wilders met zijn eenmanspartij - de PVV is geen democratische partij en heeft geen leden- zo groot kon worden,moet ons allen tot nadenken stemmen.Wilders heeft het over een nep parlement als hij het over de Tweede Kamer heeft, ziet journalisten als 'tuig van de richel' en spreekt over rechters als over D66 rechters,waarmee hij de Nederlandse rechtspraak in diskrediet brengt.Wilders wil verder de NPO afschaffen, die hij ziet als een spreekbuis van ' de linkse elite'.Met al deze uitspraken morrelt hij aan de grondvesten van ons democratisch bestel.Hiermee begeeft men zich op glad ijs en een hellend vlak.De aloude volkspartijen CDA, PvdA en VVD, die het naoorlogse politieke bestel vormden,zijn aan het imploderen.Zij vormden decennialang het politieke midden,de ruggegraat van onze denocratie.Dat het midden nu zo wordt weggevaagd, is een gevaar voor de democratie.DAt zou tot nadenken moeten stemmen.