De jaren 1720

Vandaag keren we terug naar de jaren 1720; Hoe ervoeren onze voorouders die jaren, wat gebeurde er binnen onze familie? In 1720 was er een beurskrach. Er heerste speculatiekoorts. In april 1724 gaat onze voorvader Jan van den Bos in ondertrouw met Sara van der Starre. Jacobus van den Bos was toen al geboren uit het eerste huwelijk van Jan: hij werd gedoopt op 17 mei 1723. Op 2 februari 1725 werd een tweede Jacobus gedoopt. Vervolgens werd dochter Sara van den Bos gedoopt op 26 oktober 1727. Het is in diezelfde maand dat Rusland en China overeenstemming over grenscorrecties langs de rivier de Amoer bereiken. Op 8 februari 1725 sterft tsaar Peter de Grote van Rusland. Hij wordt opgevolgd door zijn vrouw Catharina de Grote. Op 15 april 1729 wordt de Matthaeus Passion van Bach voor het eerst uitgevoerd.

De jaren 1710

Wat gebeurde er met onze voorouders in de jaren 1710? Vandaag neem ik u mee terug naar die jaren. Gezien de vanaf 1713 veelvuldig optredende vee- en runderpest stegen de prijzen voor boter en kaas in de navolgende jaren. De belastingen en accijnzen zullen tamelijk hoog geweest zijn. Het is rond 1718/1719 dat de in 1700 geboren Jan van den Bos kennis maakte met een zekere Anna Thijsse. Jan moet toen al werkzaam zijn geweest als lakenwerker. Ze gaan inderdaad op 28 oktober 1719 in ondertrouw. Uit dit huwelijk wordt een zoon Jacobus van den Bos geboren, gedoopt op 17 mei 1723.

De 18e eeuw

De komende periode zal ik u meer uitgebreid informeren over de 18e eeuwse wederwaardigheden van de familie Van den Bos. Vandaag neem ik u mee terug naar het begin van de 18e eeuw. De 18e eeuw begon goed voor onze familie. In 1700 werd Jan van den Bos geboren. Toch waren de leefomstandigheden slecht voor de jonge Jan. De klimatologische omstandigheden waren slecht aan het begin van de jaren 1700; De winters van 1708 en 1709 waren uiterst streng en zo verdrievoudigden de roggeprijzen. In 1709 is er een voedseloproer in Leiden. Vanaf 1713 trad vee- en runderpest op. Prijzen voor boter en kaas stegen navenant in deze periode. Het jaar 1700 kent overigens ook al hoge prijzen. Er zijn massale rellen in Leiden en de wevers gaan in staking tegen de slechte omstandigheden. In het land vinden anti-oligarchische uitbarstingen plaats, de 'plooierijen' in het eerste decennium van de 18e eeuw. Op 12 mei 1706 is er een zonsverduistering, evenals op 14 september 1708.

Het dagboek van Suus en Tim

Besteed ik vaak aandacht aan het verleden van de familie Van den Bos, het is goed af en toe ook stil te staan bij het heden en het leven van de jongste telgen van onze familie: Susanna Dieuwertje(2003) en Tim Daniel Johannes van den Bos(2005). Sinds kort is hun vroegste leven in boekvorm verschenen. Vanaf de geboorte van Suus tot aan de afgelopen verhuizing, alles overzichtelijk gerangschikt in de vorm van een dagboek. Een document voor het leven. Ook de geschiedenis van onze familie, zoals ik die zelf heb beschreven, zal binnenkort in gedrukte vorm verschijnen, maar daarover is al eerder bericht. Mijn vader zei altijd: 'Wie schrijft die blijft'- en laten we daar dan maar op hopen.

Blogboek

Vandaag is op Feedfabrik.com het eerste exemplaar van Danny's weblog 'De geschiedenis van de familie Van den Bos' besteld. Hiermee is het digitale naslagwerk binnenkort ook in gedrukte versie ter hand te nemen. Een link naar de boekversie vindt u HIER door te kiezen voor Blogboek Geschiedenis.

Denijs van den Bos(1918-1988): een sportief man

Onze grootvader Denijs van den Bos (1918-1988) was een sportief man. Hij deed aan sport en kon heel erg goed zwemmen. Hij zat in het poloteam van zwembad 'De Zijl'. Van mijn tante Trudy hoorde ik laatst dat hij in de jaren '50 in de Nieuwe Vaart in Leiden aan wedstrijdzwemmen heeft meegedaan. Het was estafette-zwemmen. Hij moest telkens een stokje doorgeven. Zijn vrouw Jansje van den Bos,de familie Hensing(buren) en onze vader en Trudy stonden hem aan de kant aan te moedigen.

Oma Jansje van den Bos over de jaren '20 en '30 in maart 1993

Graag kom ik nog even terug op de video-opname van onze grootmoeder Jansje van den Bos uit maart 1993. Ze sprak toen ook uitgebreid over haar jeugdjaren in de jaren twintig en dertig. Rond 1926 kreeg ze voor Sinterklaas onder meer een parapluutje. Dit zat verpakt in een surprise. Het Sinterklaasfeest werd zoals ieder jaar gevierd bij haar grootmoeder Schaft. Oma Jansje zat toen al op school naar we mogen aannemen. Er was een bovenschool en een benedenschool. Beide scholen hadden aan de Maresingel een aparte hoofdonderwijzer. Oma Jansje zat op de benedenschool. Ze heeft er gedurende de tweede helft van de jaren twintig op gezeten. Rond 1931 vierden haar ouders hun 12 en een half-jarig huwelijksfeest aan de Lammermarkt of Beestenmarkt. Als cadeau kregen ze een waterstel van de familie. Er werd voor de muzikale omlijsting een harmonicaspeler gehuurd- f 2,50 voor de gehele avond. Jansje's moeder vond dat toen een hoop geld. Op 1 november 1934 kwam oma Jansje bij prof. Keesom in de huishouding te werken. Op een 6-pitsstel moest ze dan wel 40 eieren klaarmaken. Ze hielden er erg van roerei.

De geboorte van vader Arie op 15 mei 1945

Het was vlak na de bevrijding van ons land dat vader Arie van den Bos (1945-2007) op 15 mei 1945 werd geboren. Op 25 maart 1993 sprak onze grootmoeder Jansje van den Bos-Schaft(1919-2007) voor video over deze gebeurtenis. Ze woonde in 1945 bij haar ouders in de Leidse Bronkhorststraat. Lopend ging ze naar het ziekenhuis. 'Er was geen vervoer'-wist ze zich te herinneren.''s Middags ben ik naar de Hooigracht gelopen'-zo sprak ze op die middag in maart 1993. Ze was onder behandeling bij dr. Van Leeuwen. Rond vijf uur 's middags zou onze vader toen zijn geboren. Moeder en zoon bleven daarna nog een week in het ziekenhuis. Vanwege de bevrijding en het aangevoerde voedsel vanuit het buitenland, was de sfeer goed in het ziekenhuis.'Ik kreeg Engelse biscuit-van die kaken'-aldus onze oma over de bevrijdingsmaand van 1945-de maand waarin haar zoon Arie werd geboren.

Denijs van den Bos (1918-1988)-nieuwe feiten uit de kranten

Over het leven van onze zo dierbare grootvader Denijs van den Bos(1918-1988) is onlangs uit krantenarchieven nieuwe informatie boven water gekomen. Zo stond op 17 augustus 1933 in de krant dat hij diploma had gezwommen in De Zijl. Hij was geslaagd hiervoor. Op 2 september 1936 was een bericht in de krant te lezen dat hij aan boegsprietlopen had gedaan. Of was dit een andere Van den Bos? Later in de jaren dertig- om preciezer te zijn: helemaal aan het eind van de jaren dertig- namelijk op 27 juni 1939 stond in de krant te lezen dat hij geslaagd was voor het toelatingsexamen voor MSG-4e klasse. En dan begint de bezettingstijd- ook voor onze grootvader Denijs van den Bos(1918-1988). Op 29 maart 1941 lezen we dat hij als instrumentmaker in aanmerking komt voor een diploma van de 2-jarige cursus van de ambachtsschool. Allemaal nieuwe feiten over het leven van onze grootvader. In december 1942 trekt hij samen met zijn echtgenote Jansje van den Bos-Schaft (1919-2007) in bij zijn schoonouders in de Bronkhorststraat. Op 7 december 1942 verschijnt dat bericht in de krant. Hij is dan werkzaam als bankwerker. Iets wat ik tot voor kort ook niet wist. Op 29 juni 1949 lezen we dan tenslotte dat hij geslaagd is voor het eindexamen elektrotechniek. Hij had daartoe opnieuw een avondcursus bij MSG gevolgd.

Denijs van den Bos (1859-1913)

Vaak is uit krantenarchieven meer te halen over het leven van onze voorouders. Ze vormen een aanvulling op bestaande informatie. Op de website van het Leids archief vond ik informatie uit het Leidsch Dagblad uit april 1913. Op 2 april 1913 had onze betovergrootvader Denijs van den Bos (1859-1913) een advertentie laten zetten waarin hij zijn zaakje ter overneming aanbood. De advertentie luidde als volgt:' Ter overneming aangeboden een zaakje dat door een vrouw kan worden waargenomen bij D. v.d. Bos Levendaal 27.' Denijs was toen al ziek, hij had een langdurig ziekbed in 1913. Op 30 september van dat jaar kwam hij uiteindelijk te overlijden. Hij wilde de zaken zo goed mogelijk achterlaten, zo moeten we zijn gedrag verklaren.

Opname Rie Laman-Schaft (1922-2009)boven water

Een opname met onze oud-tante Rie Laman-Schaft (1922-2009) van 9 juni 2008 is terecht. Op die dag namelijk bezochten Trudy van den Bos en ik de zuster van grootmoeder Jansje Schaft. De opname was al enige tijd zoek maar door naarstig speurwerk van John is de opname nu boven water gekomen. Onze oud-tante spreekt in de opname uitgebreid over haar grootouders van zowel vaders- als moederskant: de families Van Welzen en Schaft. Zo stond zij stil bij hun overlijden in respectievelijk 1932, 1942, 1954 en 1970. Opoe Schaft overleed in 1932, Willem-Frederik van Welzen ging heen in 1942 aan de gevolgen van leverkanker, Pieter Schaft overleed in 1954 en Maria van Welzen-Rietkerken overleed in 1970 op 99-jarige leeftijd. Zij was een heel goedige vrouw, aldus onze tante Rie op die juni-middag in 2008.

Jansje van den Bos-Schaft 92

Vandaag, 5 januari 2011, is het 92 jaar geleden dat onze grootmoeder Jansje van den Bos-Schaft werd geboren. Ze kwam ter wereld aan de Vollersgracht op 5 januari 1919, direct na het einde van de Eerste Wereldoorlog. We hebben heel fijne herinneringen aan haar. Oma Jansje groeide op in de twintiger en dertiger jaren, een alleszins moeilijke tijd. Haar leven werd in later jaren heel sterk bepaald door juist wat ze in de crisisjaren had beleefd, zowel politiek als economisch. In de jaren veertig huwde ze en stichtte ze samen met haar dierbare man Denijs van den Bos een gezin. De jaren vijftig waren de huiselijke jaren. Het waren de jaren van de wederopbouw in Nederland. In de jaren zestig en zeventig werd ze vier keer grootmoeder. De rol van grootmoeder was haar op het lijf geschreven. Uiteindelijk werd ze in maart 1988 weduwe. In de jaren 00 van de 21 eeuw werd ze bovendien overgrootmoeder van Suus en Tim. Jammer dat ze het overgrootmoederschap van Lev niet meer heeft kunnen meemaken. Moge zij in vrede rusten!

Gelukkig nieuwjaar!

Graag maak ik van de gelegenheid gebruik u allen een heel gelukkig nieuwjaar te wensen met geluk, voorspoed en gezondheid voor 2011! Ook dit jaar zal ik verder schrijven aan onze familiegeschiedenis. Daarbij zal ik de volgende periodisering hanteren: de jaren 1200-1600-daarover is het minst bekend. Ik zal me daar tevreden moeten stellen met meer algemene historische informatie. De familie kwam uit Douchy in Henegouwen, maar leefde de familie daar ook al in bijvoorbeeld het jaar 1300? Dan de jaren 1600-1800, daarover is al meer bekend. Jammer is alleen dat we uit deze jaren geen egodocumenten bezitten die het leven van onze voorouders nader kunnen inkleuren. En dan als laatste de jaren 1800-heden. Uit deze periode is het meest bekend. Uit de 20e eeuw hebben we onder meer ook de beschikking over materiaal uit interviews en gesproken materiaal. Graag hou ik u de komende periode op de hoogte.

Kerstmis 2010

Het is weer kerstmis, het feest van de geboorte van Jezus, het licht in de duisternis. Gisteren vierden we het kerstfeest in Leiderdorp. Het was een gezellig samenzijn. Eerst was ik nog bij John thuis. Het gezin Van den Bos verhuisde eerder deze week naar een nieuw huis. Het is een mooi huis geworden. We wensen John, Brigitte en de kinderen veel geluk en voorspoed in hun nieuwe onderkomen! Het betekent een nieuw hoofdstuk in hun aller leven. We wensen hen alle goeds toe. En voor alle anderen overigens ook een fijn kerstfeest en alle goeds voor het komende jaar!!

Lena Dieuwertje van den Bos 66

Was het gisteren 3 jaar geleden dat onze zo beste vader Arie van den Bos (1945-2007) overleed, vandaag gedenken we onze moeder die op deze dag 66 jaar geworden zou zijn. We bewaren heel fijne herinneringen aan onze ouders. Ze zijn onvervangbaar. Omdat we zulke goede herinneringen aan hen hebben, kunnen we daarmee ook vooruit voor de toekomst. Goede herinneringen zijn er om te koesteren, we wekken daarmee de doden weer een beetje tot leven. Dat was ook de reden wellicht waarom ik in 1983 geschiedenis ben gaan studeren. Geschiedenis als een manier om je liefde voor de doden te betuigen. Al die voorouders weer tot leven wekken als een manier om de band met het verleden in stand te houden. Toevallig hervond ik gisteren een menulijst van een maaltijd in de Beefeater bij de Tower of London, waar mijn vader, mijn grootvader en ikzelf in januari 1985 hebben gegeten. We kregen the potted spired mete, thikke soupe in bowls, fishes baked with fyne sauce, roasted younge chickyns en Anne Boleyn's baked apple flan. Een middeleeuwse maaltijd.Fijne herinneringen aan een inmiddels voorbije tijd.

De jaren 1890

Hoe verliepen de jaren 1890-1900? De periode van het fin de siecle? Het was een tijd waarin men nog vooruitkeek. Koning Willem III overleed in 1890. Omdat de kleine Wilhelmina nog minderjarig was, trad moeder Emma op als regentes tot de inhuldiging van haar dochter in september 1898. De winter van 1890-1891 is streng. Tussen 1890 en 1894 zou onze betovergrootvader Denijs van den Bos (1859-1913) in Amsterdam als machinist hebben gewerkt. Daar zou hij later zijn stoflongen aan over hebben gehouden. Op 27 oktober 1893 moet het geweest zijn dat Jannetje Isabella van Heusden, zijn moeder, is overleden. Op 15 augustus 1895 wordt Jacobus van den Bos geboren, gevolgd door Denijs van den Bos, onze overgrootvader. Hij kwam op 16 september 1896 ter wereld. Overgrootmoeder Geertruida Nievaart komt dan tenslotte op 2 februari 1899 ter wereld. De twintigste eeuw kan dan beginnen.

Het Trianon bioscooptheater en de bioscopen van Leiden

De familie Van den Bos heeft een voorliefde voor film. Onze grootmoeder, Jansje van den Bos-Schaft(1919-2007) ging als kind in de jaren '20 en '30 al vaak naar de bioscoop. Elke gespaarde cent die ze overhield besteedde ze aan bioscoopbezoek. Ze hield van film en bracht haar voorliefde voor film over op haar dochters en zoon. Onze vader, Arie van den Bos (1945-2007) had een voorliefde voor met name westerns. Hij zag ook de meeste James Bond-films. Aan het einde van zijn leven keek hij op televisie naar de serie 'The Soprano's'-maffia-films vond ie mooi. Ook 'The Godfather' -reeks waren films die hij meer dan eens heeft gezien. Zijn voorliefde voor film bracht hij later weer over op zijn zoons. Vooral mijn broer John is een echte filmliefhebber. John heeft ook van 1989 tot 1994 bij de Trianon-bioscoop aan de Breestraat gewerkt. Momenteel wordt de Lido-bioscoop aan de Steenstraat gerenoveerd. Dat moet het Tuschinski van Leiden worden. Leiden kent vanouds overigens al een groot aantal bioscopen. Van onze in 1984 overleden grootvader Johannes Bavelaar (1899-1984) weten we dat er voor de Eerste Wereldoorlog een kleine familiebioscoop aan de Oranjegracht was gevestigd. Het was de familiebioscoop van Van der Helm. In mei 1914 verhuisde het theater van de Oranjegracht naar de Haarlemmerstraat. Vanaf 1938 was dit het Rex-theater. Rond 1919 moet daarnaast het Rembrandtspleintheater zijn ontstaan, het latere Casino en de Camera. In de jaren'20 was de Luxor het beste theater van Leiden. Willy Derby trad daar ook wel op. In 1927 opende de Trianon aan de Breestraat. In 1936 kwam het Trianon-theater in handen van de familie Ortje. De Rex werd vanaf 1940 gerund door Ortje. In de dertiger jaren kwam in het Trianon ook Heintje Davids af en toe optreden. In de oorlogsjaren kon je hier naar voorstellingen met Snip en Snap. Jan Boer kreeg het Trianon -theater in 1994 in handen en John heeft daar toen niet langer meer zijn werk voortgezet. Wat ik me uit die tijd van 1989 tot 1994 overigens ook herinnerde was het feit dat Trianon verbouwd zou worden. De oude Art-Deco-interieurs zouden vervangen worden. Daarover is destijds een televisie-uitzending geweest, waarin ook John te zien was. Vergane glorie was het. De oude ornamenten aan de buitengevel van het Lido wil men nu in oude glorie herstellen. Zo krijgt Leiden zijn eigen Tuschinski. Een nieuwe toekomst gloort!

John Lennon 30 jaar dood

Het is vandaag 30 jaar geleden dat John Lennon in New York City werd vermoord. Lennon werd op 9 oktober 1940 in Liverpool geboren. Hij was dus 40 jaar nog maar toen hij stierf. Lennon neemt in onze familie een bijzondere plaats in. Tijdens de rouwdienst voor onze 13 jaar geleden overleden moeder Lena Dieuwertje van den Bos -Bavelaar (1944-1997) werd het lied 'Imagine' van John Lennon ten gehore gebracht. Dat was op 2 december 1997. Lennon riep op tot vrede en verdraagzaamheid en die begrippen zijn in de hedendaagse wereld ver te zoeken jammer genoeg. John Lennon (1940-1980)- moge hij in vrede rusten!

Colette schenkt leven aan gezonde zoon Lev

Positief nieuws! Ons nichtje Colette heeft op de avond van 2 december 2010 het leven geschonken aan een gezonde zoon. Zijn naam is Lev, een Russische naam. We feliciteren de familie met de geboorte van dit jonge leven, wensen Colette van harte geluk met haar zoon, ook Herman, Cindy en Trudy en Gerard van harte gelukgewenst! Lev wensen we veel geluk en voorspoed in zijn leven!!!De geboorte van Lev betekent nieuwe hoop voor onze familie. Het is mooi dat Trudy nu grootmoeder is geworden. Nogmaals van harte gelukgewenst!!!

De jaren 1880

En weer gaan we terug naar de 19e eeuw. Dit keer naar de jaren 1880. De in 1859 geboren Denijs van den Bos komt waarschijnlijk eind jaren 1870 in contact met een zekere Suzanna van Royen met wie hij op 30 november 1881 in het huwelijk treedt. Dat gebeurt om 10 uur 's ochtends. In 1882 wordt dochter Jannetje Isabella geboren. Het jaar 1883 kent een natte winter.In december 1884 wordt dochter Pieternelletje van den Bos geboren uit dit huwelijk. Vader Denijs is dan ijzergieter. De zomer van 1884 is overigens zonnig. Historicus Auke van der Woud heeft een boek geschreven over het leven aan het einde van de 19e eeuw; Voor bijna 2 miljoen van de 5 miljoen Nederlanders was het leven aan het einde van de 19e eeuw een grote ellende. Het boek heet 'Koninkrijk vol sloppen. Achterbuurten en vuil in de 19e eeuw.' Met zijn zessen of achten leefde men destijds op knap 25 m2. Er was vuiligheid, goorheid, troep, stank en het leven was uitzichtloos. Vanaf 1870 was er een grote trek naar de steden in Nederland. Steden werkten als een magneet op de bevolking. Riolering was er nauwelijks. Op 28 april 1886 overleed mede door dergelijke slechte omstandigheden wellicht Jannetje Isabella van den Bos, 3 jaar oud. In 1887 zijn er anti-socialisten rellen. Op 7 mei 1888 wordt een tweede Jannetje Isabella geboren. Zij overleeft wel.