De huwelijksjaren

Volgend jaar is het 50 jaar geleden dat Aad en Leny van den Bos in het huwelijk traden. In het najaar van 1962 leerden zij elkaar op het werk kennen. Toen onze moeder Leny op 27 november 1997 overleed, had het huwelijk 34 jaar geduurd. Denijs van den Bos (1918-1988) en Jansje Schaft (1919-2007) mochten 45 jaar gehuwd zijn. Zij huwden op 5 augustus 1942. In maart 1988 kwam onze grootvader te overlijden. Ook Geertruida Nievaart (1899-1992) en Denijs van den Bos (1896-1966) waren lang bij elkaar. In 1917 huwden zij. In oktober 1965 waren ze 48 jaar getrouwd. In 1881 huwden Denijs van den Bos (1859-1913) en Suzanna van Royen. Zij waren dus 31 jaar samen. Jan van den Bos (1814-1867) huwde op 11 januari 1838 met Jannetje Isabella van Heusden. Zij waren 29 jaar samen. Het in 1797 gesloten huwelijk tussen Jan van den Bos en Maria Taverne kwam bij het overlijden van Maria op 21 december 1827 tot een einde. Zij waren 30 jaar getrouwd.

Nieuw onderzoek naar geweld in Indië 1945-1949

Piet Kamphuis, Gert Oostindie en Marjan Schwegman pleiten voor nieuw onderzoek naar het geweld in Indië in de jaren 1945-1949. We moeten volgens hen willen begrijpen wat voor soort oorlog daar werd gevoerd en waarom en hoe mensen ertoe werden gebracht wreedheden (excessen) te begaan,aldus een bericht in de Volkskrant eerder deze week. Het bloedbad van Rawagedeh is een voorbeeld van die excessen. Koos van den Bos, broer van onze in 1988 overleden grootvader Denijs van den Bos, vocht in de naoorlogse periode ook in Indië. Volgende maand zendt de NTR een documentaire uit over de eerste politionele actie uit 1947. Er zijn onder meer kleurenbeelden van te zien.

Berlijn negeert de lessen van de jaren 30

Van verschillende zijde wordt momenteel gewaarschuwd dat Berlijn de lessen van de jaren 30 veronachtzaamd. Berlijn lijkt meer oog te hebben voor de les van 1923 (hyperinflatie) dan voor de les van 1933 toen de Duitse democratie teloorging. En voor die onder meer door Nouriel Roubini gedane waarschuwing in de Financial Times vorige week, valt wat te zeggen. Zo resulteerde de bankencrisis van 1931 direct in de opmars van de nazi's en het aan de macht komen van Adolf Hitler. Duidelijk moet zijn dat een financieel-economische crisis vaak hand in hand gaat met een politieke crisis en in het ergste geval dus met een crisis van de democratie. Weimar laat zien hoe dit destijds is gegaan en die les moeten we ook nu weer meer dan ter harte nemen.

De jaren 50

Vandaag wil ik weer eens met u terug naar de jaren 50 van de vorige eeuw. Hoe kunnen we deze jaren het beste kenschetsen? Waren ze wel zo saai en braaf zoals vaak wordt beweerd? Anton Zijderveld, emeritus hoogleraar sociologie, vindt van niet,zoals hij in een artikel in de Volkskrant schreef deze week. Zo gistte en borrelde het bijvoorbeeld in de cultuur in de jaren 50,aldus Zijderveld. Mulisch, Reve en Hermans kwamen op. Zij hadden kritiek op de verzuilde samenleving. Er was experimentele poëzie en wat te denken van de Cobra-groep in de schilderkunst? Onderhuids was dus in die zo verzuilde jaren 50 al iets van de latere revolutionaire jaren 60 merkbaar.

De crisis

De voormalige minister van buitenlandse zaken van Duitsland, Joschka Fischer (1998-2005), heeft beweerd dat Europa met kerosine blust. Volgens hem staat Europa aan de afgrond en zal het hier de komende maanden in vallen als niet Duitsland en Frankrijk samen het stuur omgooien en de moed hebben een fiscale en politieke unie van de eurolanden in het leven te roepen. Als de euro klapt zal ook de EU met de gemeenschappelijke markt klappen en een wereldwijde economische crisis veroorzaken zoals de nu levende generaties nog niet eerder hebben meegemaakt.

De oliecrisis 1973

Het jaar 1973 was een bijzonder jaar. In dat jaar brak de Jom Kippuroorlog uit met een oliecrisis als gevolg. Het was het jaar dat onze overgrootmoeder Elizabeth Schaft-van Welzen kwam te overlijden en Janny en Ed in het huwelijk traden, volgend jaar 40 jaar geleden. Het kabinet Den Uyl trad aan in mei 1973. In oktober 1973 valt een aantal buurlanden van Israël dat land binnen. Nederland heeft hechte banden met Israël en Nederland wordt door de Arabieren daarom gestraft met een olieboycot. Benzine kwam op de bon. Volgens Den Uyl was de oliecrisis echter eigenlijk meer een dollarcrisis.

De jaren 1810

Vandaag keren we terug naar de jaren 10 van de 19e eeuw. We kijken naar de algemene geschiedenis van die tijd en naar hoe het de familie Van den Bos in die jaren is vergaan. Wat weten we van de algemene en vaderlandse geschiedenis? Op 2 december 1813 wordt Willem I aangesteld als soeverein vorst van de Nederlanden. De winters zijn erg koud in dit decennium. Het jaar 1816 wordt ook wel het jaar zonder zomer genoemd. De familie Van den Bos maakt die zomer met zeer lage temperaturen ook mee. Er valt in 1816 sneeuw in de zomer. In 1817 is er hongeroproer in veel steden, veroorzaakt door de misoogsten dat jaar. in Rotterdam komt het tot plunderingen van winkels. Begin 1813 verhuisde het echtpaar Jan en Maria van den Bos na het overlijden van dochter Lena in december 1812 van de Uiterstegracht naar de Kraaierstraat. Op vrijdag 14 oktober 1814 werd zoon Jan in het pand aan de Kraaierstraat geboren. Jan kwam om 9 uur ,s avonds ter wereld.

De jaren 1929-1933

De jaren 1929-1933 vormden de eerste jaren van de Grote Depressie van de jaren 30. Het waren de jaren waarin de Duitse Republiek van Weimar ten onder ging, Colijn in Nederland uiteindelijk weer premier werd, Hitler aan de macht kwam en Franklin Delano Roosevelt president werd van Amerika. In deze jaren verdiepte de wereldcrisis zich. Op zwarte donderdag 24 oktober 1929 stortten de koersen op de New Yorkse effectenbeurs in. Op dinsdag 29 oktober 1929 trad geen herstel op. Door de daling van de aandelenkoersen traden liquiditeitsproblemen op. Er moest worden bezuinigd, er vielen ontslagen met een oplopende werkloosheid tot gevolg. Bestedingen liepen terug. Een recessie en uiteindelijk een depressie traden aan de dag. Ruys de Beerenbrouck is dan premier van ons land. Al gauw hoort men: Wie brengt honger in ons huis? Dat is Ruys, Ruys, Ruys. En: Wie maakt onze centen zoek? Dat is Ruys de Beerenbrouck. In de loop van 1931 begint zich een diepe crisis in ons land af te tekenen.

Locarno 1925

In oktober 1925 klaarde het internationale diplomatieke klimaat op. In Locarno kwam toen een internationaal verdrag to stand. Grenzen tussen landen werden erkend die door het Verdrag van Versailles waren ontstaan en de toetreding van Duitsland tot de Volkenbond werd voorbereid. De Duitse minister van buitenlandse zaken Gustav Stresemann zorgde voor meer ontspannen verhoudingen tussen de landen. Hoe verging het onze familie in de jaren 1925/1926? Anna van den Eijkel, onze grootmoeder, had veel vriendinnen in deze tijd. Via de catechisatie kwam Anna in contact met een zekere Neel van ITerson. Ook Ger Slothouber was een vriendin van haar, evenals Bregje de Vijver. Neel en Willy van Iterson woonden aan de Leierweg. Johannes Bavelaar (1899-1984) was in de jaren 20 werkzaam bij kapper Smittenaar. Hij was daar bediende. Het is de tijd van de charleston, de korte rok en het korte haar. Jan is rond deze tijd een tijdje op Franse les geweest op de Berlitzschool aan de Turfmarkt. Grootmoeder Jansje Schaft woont tot 1925 aan de Vollersgracht met haar ouders en kleine zusje Rie. Het was het pand Vollersgracht 3a. In 1918 waren haar ouders er gaan wonen. Op 5 januari 1925 was kleine Jans' 6 jaar geworden. Ze ging nu naar de lagere school. De op 12 maart 1925 7 jaar geworden Denijs van den Bos (1918-1988), onze grootvader, zat ook op de lagere school.

München 1938

Wat gebeurde er in onze familie ten tijde van de Sudeten-Duitse crisis in september/oktober 1938? Op 29 september 1938 vertrok de Britse premier Neville Chamberlain naar München. Sudetenland werd door Duitsland geannexeerd, maar Chamberlain dacht de vrede in Europa te hebben gered. 'Peace for our time'- zo verklaarde de Britse premier die een politiek van appeasement voorstond. In het najaar van 1938 verhuisde de familie Van den Eijkel naar de Petronella van Saksenstraat in Rijnsburg.'Het is een mooi huis', schreef Anna opgetogen in de oktobermaand van het jaar 1938. Grootmoeder Jansje Schaft werkte sinds 1938 als dienstje in de huishouding bij tandarts Van Dorp in Leiden. Daar bleef ze tot haar trouwen in 1942. In januari 1938 was Jansje 19 jaar geworden.De spanning rond Tsjechoslowakije liep op in september 1938. Er werden lichtingen soldaten gemobiliseerd in Nederland. Grootvader Denijs van den Bos was toen 20 jaar oud. Hij was op 12 maart van dat jaar jarig geweest. Dat was de tijd van de Oostenrijkse Anschluss.

Bevrijdingsdag

Vandaag is het 5 mei 2012. Het is vandaag Bevrijdingsdag. In heel ons land wordt vandaag de vrijheid gevierd. Gisteravond om 8 uur werden met twee minuten stilte de doden herdacht. 67 jaar geleden werd ons land bevrijd. Het is op 15 mei à.s.ook 67 jaar geleden dat onze vader werd geboren. Hij werd op 15 mei 1945 rond vijf uur ,s middags geboren. Moeder Jansje lag dus na de bevrijding in het ziekenhuis. Ze kreeg daar al wat meer voedsel.

Nederland en de machtsoverneming van Hitler

Wat gebeurde er rond de 30e januari 1933, de machtsoverneming van Adolfs Hitler in Duitsland? Colijn trad eind mei 1933 met zijn crisiskabinet aan. Colijn uitte zich tussen januari 1933 en mei 1933 over het Duitse nationaal-socialisme. Hij verwierp het antisemitisme, maar billijkte de terreur tegen communisten en socialisten. Eind april 1933 werden in Nederland vervroegde Tweede- Kamerverkiezingen gehouden. De muiterij op de Zeven Provinciën vond in deze tijd plaats. In februari 1933. Hoe verging het onze familie in deze tijd? Anna van den Eijkel, onze grootmoeder, moet in 1931 in contact zijn gekomen met ene Dirk Offers, een slagersknecht, met wie ze in november 1932 moet zijn verloofd. Op maandag 27 februari 1933 schreef Annie Offers, zuster van Dirk, een briefje aan Anna waarin ze haar vroeg samen met Emma naar Loosduinen te komen in verband met de verjaardag van broer Karel Offers op 1 maart 1933. Karel Offers werd 19 en had tbc gehad. Grootvader Johannes Bavelaar was aan het begin van de jaren 30 druk bezig in zijn kappersbedrijf aan de Leidse Oranjegracht. Hij was lid van de kappersclub Hulp en Vriendschap. Hij bezocht daartoe vergaderingen in restaurant De Harmonie aan de Leidse Breestraat. Af en toe reisde hij naar België. in augustus 1933 nam hij een bewijs van Nederlanderschap in ontvangst. Ook gaat Jan soms naar de toneelvereniging van Nut en Vermaak. Grootvader Denijs van den Bos zwom in augustus 1933 diploma in de Zijl. Hij was op 12 maart 1933 15 jaar geworden. Op 6 december 1932 was zijn grootmoeder Suzanna van Royen overleden na een langdurig ziekbed. Denijs zat op de ambachtsschool aan de Haagweg in deze periode. In april 1934 zou hij de school verlaten. Grootmoeder Jansje Schaft tenslotte moet aan het begin van de jaren 30 op de huishoudschool hebben gezeten. Haar vader was vaak zonder werk in deze eerste jaren na de beurskrach van 1929. Haar latere leven werd getekend en beïnvloed door de crisis van de jaren 30.De ommekeer in de Duitse politiek op 30 januari 1933 kwam voor de Nederlandse pers als een verrassing. Op 5 maart 1933 werden in Duitsland verkiezingen gehouden waarbij Hitler en Hugenberg een kleine meerderheid verwierven.

De familie Bordedeu in de 16e eeuw

De familie Bordedeu moet in de 16e eeuw in Henegouwen hebben gewoond, althans in het laatst van de 16e eeuw. Hoe verliepen die jaren voor de familie? Jacques Bourdeauducq moet rond 1600 in Douchy, Henegouwen geboren zijn. In 1570 wordt een Jehan Bourdauduc in de Antwerpse poortersboeken ingeschreven. Hij is afkomstig uit Valenchijn. Peronne Bourdeaudhui vestigt zich eind 16e eeuw in Frasnes. In 1526-1527 wordt Michel Bourdauduis te Doornik wegens de leer van Luther veroordeeld tot het betalen van 10 carolusguldens.Hij moet op bedevaart naar de Onze lieve Vrouwekerk van Halle met een brandende kaars in zijn hand. Over hoe het de familie in de jaren 1540 is vergaan is niet veel bekend. De familie woonde verspreid in Doornik,Antwerpen, Frasnes en Valenchijn. Ook zou ze in Douchy hebben gewoond.

Brigitte van den Bos-Vlieland 44 jaar!

Vandaag, 21 april 2012, is het feest. Want Brigitte is vandaag 44 jaar geworden. Ze viert dat vandaag in besloten kring. We wensen Brigitte een fijne verjaardag, feliciteren haar van harte en wensen haar veel geluk en gezondheid voor de toekomst!!! Ook de rest van de familie gefeliciteerd vanaf deze plek. Dag Brigitte, tot ziens!!!

De jaren 1880

De jaren 1880 waren een tijd van sociale onrust, culturele en politieke vernieuwing en economische malaise. De grote trek naar de stad begon in de jaren 1880. Ook voor de familie Van den Bos begon in de jaren 1880 een nieuwe periode. Op 30 november 1881 stapte om 10 uur 's ochtends Denijs van den Bos met Suzanna van Royen in het huwelijksbootje. In 1882 werd dochter Jannetje Isabella geboren, maar zij overleed al op 28 april 1886. De familie maakt de natte winter van 1883 mee en de zonnige zomer van 1884. In 1884 is vader Denijs ijzergieter. Een confrontatie met zijn baas past in het beeld van sociale onrust dat we van deze jaren hebben. In 1884 is er een recessie. De armoede is vaak groot. Op 7 mei 1888 wordt een tweede Jannetje Isabella geboren. De levensverwachting voor mannen stijgt tot 42, 5 jaar. In de jaren 1840-1851 was deze nog 33 jaar. Er was een landbouwcrisis in de jaren 1880 en er heerste malaise in de industrie. Toch waren er ook tal van technologische vernieuwingen waardoor er na 1895 een economische 'boom' kon optreden. De bevolking werd mobieler. Het spoorwegnet werd uitgebreid zodat het geen verwondering mag wekken dat de familie in de jaren 1890 een tijdje naar Amsterdam trok waar vader Denijs bij de spoorwegen werkzaam is geweest.

Suus van den Bos 9 jaar!

Vandaag is onze Suus 9 jaar geworden. Ze werd op 8 april 2003 geboren. Suus is de zus van Tim Daniel Johannes van den Bos en Silvana van der Tuin. De verjaardag wordt vandaag in besloten kring gevierd. We wensen Suus een fijne verjaardag, feliciteren haar van harte en wensen haar alle geluk en gezondheid voor de toekomst. Dag Suus! Gefeliciteerd!!!

Johannes Johnny van den Bos 41 jaar!

Vandaag, 1 april 2012, is een heuglijke dag. Want het is de dag waarop John zijn 41 e verjaardag viert. Hij viert dit in huiselijke kring. We wensen hem een heel fijne verjaardag en alle goeds en geluk voor de toekomst! Ook veel gezondheid gewenst! Later viert John zijn verjaardag nog in groter verband. Dan worden ook nog de verjaardagen van Tim, Suus en Brigitte gevierd.

Feest in huize Van den Bos!

Vandaag is het feest in huize Van den Bos. Want er is er een jarig. Tim Daniel Johannes van den Bos, jongste telg van de familie, viert vandaag zijn zevende verjaardag. We feliciteren Tim van harte met zijn verjaardag en wensen hem veel gezondheid en geluk voor de toekomst. De verjaardag wordt vandaag in besloten kring gevierd. Later is er een groter feest. Van harte Tim!!!

Kleutertje luister

Vroeger als kleuter in de jaren zestig luisterde ik altijd naar kleutertje luister, een radio-programma voor kleuters. Herman Broekhuizen, de grote man achter het programma is nu overleden. Hij schreef onder meer de liedjes Elsje fiderelsje, een treintje ging uit rijden en helikopter, helikopter. Het radioprogramma heeft tot 1975 bestaan. Mijn moeder zette dan 's ochtends in de Van der Tasstraat in de periode 1967-1971 de radio altijd aan. Mooie jeugdherinneringen!

Seizoenen van de tijdgeest

Het verloop van de tijdgeest gaat via seizoenen. Er is een lente-, een zomer- , een herst- en een wintertijdgeest. In de lente wordt alles opengebroken. In 1966 begon de lentetijdgeest. Die duurde tot 1971. In 1989 begon opnieuw een lentetijdgeest met de val van de Berlijnse Muur. In 2011 begon met de Arabische lente opnieuw een lentetijdgeest, de Occupy-beweging past ook in dat tijdsgewricht. Daarna volgt de zomer. Daarin wordt ruimte genomen en is er ruimte voor gedogen. Zomers kwamen voor tussen 1971 en 1977 en tussen 1994 en 2000. In de herfst wordt de dag geplukt en gedenkt men te sterven. Die perioden kwamen voor tussen 1977 en 1983 en tussen 2000 en 2006. Kortetermijndenken en hedonisme nemen dan toe. Dan volgt de winter. Er is begrenzing, bekrachtiging en reflectie. Dat zagen we tussen 1960 en 1966, 1983 en 1988, 2006-2011. De PVV is een echte winterpartij.